Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/7506 K.2009/7240

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yanlar arasındaki sözleşmeler uyarınca ödendiği ileri sürülen iş bedelinin ve ayrıca menfi zarar sebebiyle oluşan maddi tazminatın tahsili, bonodan ötürü borçlu olmadığının tespiti; karşı dava ise, ödenmediği iddia olunan iş bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ıslah edilen asıl davanın kabulüne, 47.502,63 TL alacağın davalı-k.davacı ... Alimünyum Metal San. Tic. A.Ş.’den alınıp, asıl davacıya ödenmesine, alacağın 39.170,00 TL’sine dava tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmasına ve geriye kalan 8.332,63 TL’nin faizsiz olarak tahsiline; Ankara 4. İcra Müdürlüğü’nün 2004/302 sayılı takibe konu olan keşidecisi davacı ... Kooperatifi, lehdarı davalı-k.davacı olan 01.04.2002 vadeli 16.100,00 TL tutarlı bono sebebiyle davalı-k.davacıya borçlu olmadığının tespitine; karşı davanın ise reddine karar verilmiş ve verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-k.davacı ... Alimünyum Metal San. ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında 06.06.2001-08.01.2002 ve 30.01.2002 tarihli adî yazılı sözleşmeler yapılmıştır. Davacı-k.davalı kooperatif iş sahibi; davalı-k.davacı şirket ise yüklenicidir. Yüklenici şirket kooperatife ait villâlara (48) adet garaj kapısı yapımını yüklenmiştir. İş bedeli ise götürü olarak 24.400,00 USD’nin 1.175.000 TL (1.175,00 TL) sabit kur karşılığı 44.770,00 TL tutarında kararlaştırılmıştır.

İş sahibi kooperatif, yüklenici şirket tarafından yapılan garaj kapılarının kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olduğunu ileri sürerek noter aracılığıyla gönderip, 06.12.2005 tarihinde yüklenici şirkete tebliğ olunan 07.11.2005 tarihli ihtarı ile sözleşmeleri feshettiğini bildirmiştir. Borçlar Kanunu’nun 355. maddesi hükmünde tanımlandığı üzere, yanlar arasındaki sözleşmeler niteliğince eser sözleşmesidir.

BK’nın 360. maddesi gereğince, eser-iş, eser sahibinin kullanamayacağı ve nısfet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı ölçüde kusurlu veya sözleşmeye önemli ölçüde aykırı olursa, iş-eser sahibi, eseri kabulden kaçınabilir.

Mahkemece yaptırılan inceleme sonucu alınan raporlarda açıklandığı üzere; garaj kapıları sözleşmede kararlaştırılan 77 mm kalınlığı yerine, 55 mm kalınlığında yapıldığı ve dolayısıyla kusurlu ve hatalı imalât sonucu olarak yapılan kapılardan rüzgarın etkisiyle çökme ve dışa doğru eğilmelerin olduğu ve uzaktan kumanda sisteminin de kusurlu olduğu tespit olunmuştur.

Buna göre, iş sahibi kooperatifin kabul edilemeyecek derecede kusurlu olan kapıları reddetmesinde ve sözleşmeyi geriye etkili sonuç doğurur şekilde feshetmesinde haklı olduğu açıklıkla anlaşılmaktadır. BK’nın 108. maddesi hükmü gereğince, sözleşmeyi bozan alacaklı, kendine düşen borcu ödemekten kaçınabilir ve yapmış olduğu ödemeyi geri isteyebilir.

Bundan başka eğer borçlu kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini kanıtlayamazsa alacaklı sözleşmenin geçersiz kalmasından doğan zararının tazminini de isteyebilir. Bu yasal nedenle, iş sahibi kooperatifin yükleniciye ödemiş olduğu, 29.170,00 TL’nin iadesi haklı olduğundan mahkemece buna yönelik davanın kabulü doğrudur. Yine yukarıda kapsamı belirtilen bono sebebiyle de kooperatifin yükleniciye 16.100,00 TL borçlu olmadığının kabulü de doğru olmuştur.

Menfi (olumsuz) zarar, sözleşme yapılmamış veya görüşülmesine girişilmemiş bulunulsaydı uğranılmayacak olan zarardır. BK’nın 108. maddesi gereğince sözleşmenin feshinde kusursuz olan taraf menfi zarar kapsamında kaçırılan fırsat sebebiyle gerçekleşen olumsuz zararının diğer taraftan tahsilini talep edebilir.

Bu hukuksal nedenle sözleşmelerin konusu olan işlerin yapılması için yüklenici şirketin teklifine en yakın fiyatlarla teklifte bulunulmuş ise bu teklif; yapılan teklif yok ise, sözleşmedeki koşullarla işlerin yapımı için üçüncü kişilerce yüklenici şirketin teklifine en yakın yapılabilecek teklif fiyatı ile sözleşmenin feshinden sonraki makul süre içinde sözleşmenin konusu olan işin aynı koşullarla başkasına yaptırılması halinde ödenen iş bedeli davasındaki fark, kaçırılan fırsat olup, olumsuz zarar olarak istenebilir.

Somut olayda mahkemece, rapor sunan bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle ya da yeniden bilirkişi kurulu oluşturularak açıklanan yasal yönteme uygun şekilde inceleme yaptırılıp iş sahibinin olumsuz zararının belirlenmesi garaj kapılarının hurda değeri olarak kabul edilen 11.500,00 TL’nin belirlenecek menfi zarar tutarından mahsubuyla varılacak sonuca göre iş sahibi kooperatifin varsa menfi zararının tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda özetle açıklanan yasal yöntemine uygun olmayan ve olumlu zararı hesaplayan bilirkişi raporundaki hesap şeklinin kabulüyle yükleniciden tahsiline karar verilmesi doğru olmamış, davalı-k.davacı şirketin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulü ile kararın yüklenici şirket yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davacı-k.davalı iş sahibi kooperatif vekili, ıslah ile arttırılan 8.332,63 TL olumsuz zarar sebebiyle hüküm altına alınan tazminata, temerrüt faizinin mahkemece uygulanmaması yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kararı temyiz etmiştir. 21.05.2008 tarihli ıslah dilekçesi incelendiğinde; temerrüt faizinin istenmiş olduğu açıklıkla anlaşıldığından davası kabul edilen 8.332,63 TL tazminat için ıslah tarihinden itibaren BK’nın 101. maddesi uyarınca temerrüt faizi uygulanmamış olması kabul şekli bakımından doğru olmamıştır. Davacı kooperatif vekilinin bu yöndeki temyiz itirazının kabulüyle, davacı Kooperatif yararına da kararın bozulması gerekmiştir.