Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2010/3107 K.2011/6261

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı-k.davalı ... İnş. Enerji Ltd. Şti. vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat ... geldi. Davalı-k.davacı vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı-k.davalı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Yüklenici tarafından açılan 2004/488 Esas sayılı asıl davada; geçici ve kesin kabuller ile kesin hesabın mahkemece yapılması, teminat mektuplarının iadesi, geçici kabulün yapılmaması nedeniyle fazladan ödenen teminat mektubu komisyonları, iş bitirme belgesi verilmemesi nedeniyle uğranılan zarar, gereksiz yaptırılan testler nedeniyle fazladan yapılan harcamalar, ödenmeyen hakediş bedelleri, ihzarat kesintileri, diğer maddi zararlar ve manevi tazminat kalemlerinden oluşan alacakların tahsili, iş sahibi tarafından açılan ve birleşen 2005/303 Esas sayılı davada ise kablo,

tranşe ve ihzarat bedeli hariç yükleniciye yapılmış olan istihkak ödemelerinin 2005 yılına güncellenmiş tutarı ile ayıplı hatların ıslahı için sarf edilen bedelin tahsili istenmiş, mahkemece her iki davanın da reddine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ve birleşen dosyada davalı ... İnş. Enerji Ltd. Şti. ile davalı ve birleşen davada davacı ...Ş. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici şirketin 08.03.2002 günlü geçici kabul talebi, davalı iş sahibi şirketin 09.12.2002 tarihli cevabi yazısıyla reddedilmiş, dava tarihine kadar birçok kez test ve inceleme yapılmış, raporlar alınmış ise de yapılan çalışmalardan ve karşılıklı yazışmalardan bir sonuç alınamayarak işin geçici ve kesin kabulleri yapılmamış, kesin hesabı da çıkarılmamıştır.

Davalı iş sahibince geçici kabulün yapılmamasının nedeni dikilen direklerde eğilme, yanal deplasman ve kılcal çatlak gibi ayıpların oluşması ve bu ayıplardan davacı yüklenicinin sorumlu tutulmasıdır.

Davacı yüklenici, direklerdeki ayıpların kusurundan değil, teknik şartname ve TSE standartlarındaki eksiklikten kaynaklandığını, ihaleden önce davalı iş sahibince hazırlanmış bir proje bulunmadığından tip projeyi ve uygulama projesini ihale evrakında yer alan şartnamelere göre hazırladığını, onaylanmasını takiben de bu projelere göre işe başladığını, dikilen 10-12 adet direkte travers montajından sonra travers yönünde eğilmeler oluşması üzerine 24.07.2000 tarihli yazı ile davalı iş sahibini uyardığını, davalının 27.07.2000 tarihli cevabi yazı ile onaylı proje doğrultusunda tesis faaliyetine devam edilmesi yönünde talimat verdiğini,

bu talimat üzerine işi onaylı projesine ve sözleşme eki teknik şartnamelere göre tamamladığını, ayıplardan bir sorumluluğu bulunmadığını savunmuştur.

Yargılamada alınan bilirkişi kurulu raporunda yapılan imalâtın sözleşme eki teknik şartnamelere ve TSE 997 standardına uygun olduğu, imalâttaki ayıpların ihale evrakında yer alan teknik şartname ile TSE 997 standardının ihale konusu işe uygun olmamasından, davalı iş sahibince ihale şartnamesinin teknik olarak yanlış hazırlanmasından kaynaklandığı, uyarı görevini yerine getirdiğinden davacı yüklenicinin bir kusurunun ve ayıplar nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı,

işin geçici ve kesin kabullerini yapmanın mahkemenin görevi dışında olup, bu işlemlerin davalı iş sahibince yapılması gerektiği, kesin hesabın da tarafların mutabakatı ile çıkarılması gerektiği bildirilmiş, alacak-borç hesabı yapılmamıştır. Bilirkişi rapor ve ek raporundaki görüşler mahkemece aynen benimsenerek ve tekrarlanarak her iki davanın da reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi direklerde travers montajından sonra ortaya çıkan travers yönünde eğilme, yanal deplasman ve kılcal çatlak gibi ayıpların nedeni projelendirmede ve imalâtta esas alınan teknik şartname ve TSE standardının eksik ve yetersiz oluşudur. Davacı yüklenicinin sorumluluğu projeleri ve imalâtı sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamelere ve TSE standardına uygun şekilde yapmakla sınırlıdır.

Sözleşmenin dışına çıkılarak yükleniciden farklı ve daha yüksek maliyetli iş yapması beklenemez. Yüklenici, BK'nın 357/III ve sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 13/IV. Maddesi uyarınca genel ve özel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmişse sorumluluktan kurtulur.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibine verdiği 24.07.2000 tarihli yazı ile ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğinden teknik şartname ve TSE standardının eksik ve yetersiz oluşundan kaynaklanan ayıplardan sorumlu tutulamaz. Dolayısıyla davalı iş sahibi davalı yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan ayıpları gerekçe göstererek eserin kabulünden kaçınamaz.

Bilirkişilerce yapılan işler sözleşme ve eklerine uygun bulunduğundan ve eserin reddi koşulları oluşmadığından mevcut hale göre işin geçici ve kesin kabullerinin davalı iş sahibince yapılması, kesin hesabının da çıkarılması gerekir.

O halde mahkemece yapılacak işlem; sözleşme ve eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümleri çerçevesinde, mevcut haliyle işin geçici ve kesin kabullerinin yapılması, kesin hesabının çıkartılması, çıkarılan kesin hesabın yükleniciye tebliğ edilmesi, yüklenicinin kesin hesaba itirazı halinde itiraz dilekçesini de ekleyerek kesin hesap

evraklarının mahkemeye gönderilmesi için davalı iş sahibine uygun süre vermek, çıkarılan kesin hesaba yüklenici tarafından itiraz edilmemişse asıl davadaki hakediş ve ihzarat bedeline ilişkin istem ile karşı davadaki istemleri üzerinde uyuşulan kesin hesap sonuçlarına göre karara bağlamak, çıkarılan kesin hesaba yüklenici tarafından itiraz edilmişse bilirkişi kurulundan ek rapor alarak itiraz konularını değerlendirmek ve bilirkişilerce itirazlar değerlendirilmek suretiyle çıkarılan kesin hesap sonuçlarına göre aynı istemleri karara bağlamak,

teminat mektupları yönünden de iade koşullarının oluşup oluşmadığını araştırarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece eserin reddinin gerekmediği belirlendikten sonra taraflara sözleşme ve eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümleri doğrultusunda işlem yapma imkânı tanınmadan yazılı şekilde dava ve karşı davanın tümden reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.