Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2011/1408 K.2011/2679

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ... ... vekili ile asli müdahiller ..., ..., ..., ... vekilleri ve davacı ..., ..., ..., ... vekili tarafından istenmiş, asli müdahil ... ile davacılar ..., ..., ...'ın temyiz dilekçesinin süresi dışında davalı ..., asli müdahil ..., ..., ..., ...'nin temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı-davalı ... İnşaat Taahhüt Ticaret ve Pazarlama Sanayi ve Turizm Limited Şirketi tarafından açılan dava, yapılan iş bedelinin tahsili; davalı-k.davacı ... tarafından açılan ve birleştirilen dava, ceza koşulu alacağı ile gecikme tazminatının ve ayrıca ayıpların giderilmesi bedelinin tahsili; davacı ... tarafından açılan ve birleştirilen dava, ödenen bedelin iadesi; davacılar ... ve ... tarafından açılan dava, ödenen bedelin iadesi ve ayrıca davaya asli müdahil olarak katılanlar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın davaları ise, ödenen bedellerin iadesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ... İnş. Taah. Tic. Paz. San. ve Turizm Ltd. Şti.'nin davasının aynen kabulüne; ...'in davasının kısmen kabulüne ve diğer birleşen davalar ile asli müdahillerin davalarının görev yönünden reddine, görevli mahkemenin İzmir Tüketici Mahkemesi olduğuna karar verilmiş ve verilen karar, ... vekili ile asli müdahiller ..., ..., ... ve ... vekilleri ve ayrıca davacı ..., ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Asli müdahil ... ile davacılar ..., ... ve ... vekili Av. ... tarafından sunulan 11.11.2010 tarihli dilekçe ile yerel mahkeme kararının bozulması istenmiş ise de; anılan vekil tarafından sunulan dilekçenin mahkemenin temyiz defterine kaydı yapılmadığı gibi temyiz harcının da yatırılmadığı ve dolayısıyla yasal koşullarına uygun şekilde temyiz başvurusunun olmadığı anlaşıldığından Av. ... tarafından verilen temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asli müdahiller ..., ..., ... ve ... vekillerinin tüm; davalı-davacı ... vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-Davalı-davacı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

... ile ... Şirketi arasında yapılan 11.10.1996 tarih ve 41870 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, Bornova 4. Noterliği'nce doğrudan düzenlenmiştir. Davacı-davalı şirket, yüklenici; ... ise, arsa sahibidir. Yüklenici şirket, yanlar arasındaki sözleşmede ön görülen koşullarla arsa sahibine ait (6) numaralı parsele inşaat yapımını ve sözleşmede yazılı bağımsız bölümlerin arsa sahibine teslimini yüklenmiştir. Ayrıca, yine aynı taraflar arasında İzmir 27. Noterliği'nce doğrudan düzenlenen 06.01.1999 tarih ve 00661 yevmiye numaralı ve “Düzenleme Arsa Karşılığı İnşaat Tadil Sözleşmesi” başlıklı sözleşme yapılmıştır.

Arsa sahibi ... tarafından İzmir 27. Noterliği aracılığıyla gönderilen ve yüklenici şirkete 09.06.2000 tarihinde tebliğ olunan 07.06.2000 tarih ve 24849 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmelerin feshine ilişkin bildirimde bulunulmuş ve yüklenici şirket tarafından da yapılan iş bedelinin arsa sahibinden tahsiline yönelik dava açılmış olmakla; yanlar arasındaki sözleşmelerin “geriye etkili sonuç doğurur” şekilde feshinde taraf iradelerinin birleşmiş olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bornova Belediyesi Başkanlığı'nın 17.03.2005 gün ve 1323 sayılı yazısı ekinde gönderilen 23.08.2001 tarih ve 64-1241 numaralı Encümen Kararı ile sözleşme konusu inşaatın yıkımına ve para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesi gereğince, aynı Kanun'un 26. maddesinde gösterilen istisnalar dışında kalan tüm yapılar, belediyeler veya ilgili idarelerden alınacak ruhsata tabidir.

Ruhsatsız yapılan yapılar ile ruhsatına tamamen aykırı yapılan yapılar “kaçak” yapı; ruhsatına kısmen aykırı olarak yapılan yapı ise “kısmi kaçak” yapı sayılır. Bu durumdaki yapılar için belediyece ya da ilgili idarelerce 3194 Sayılı Yasa'nın 32. maddesi hükmü uyarınca “Yapı Tatil Tutanağı” düzenlenir ve aynı Yasa'nın 42. maddesi hükmü gereğince de ceza yaptırımı uygulanır.

Tamamen ya da kısmen kaçak yapılan yapılar, emredici hukuk kuralları içeren 3194 Sayılı İmar Yasa'sı hükümlerine uygun hale getirilmesi durumunda “Yasal Yapı” niteliğini alır. Somut olayda, az yukarıda açıklandığı üzere, yüklenici şirketin, bilirkişi raporlarında yapılan açıklamalara göre %27,70 seviyesinde terkettiği inşaatın, “kaçak” yapılması sebebiyle belediye encümenince yıkımına karar verilmiştir.

Kaçak yapı tamamen, kısmi kaçak yapı ise, kısmen yasal hale getirilmiş olmadıkça ekonomik değer ifade etmeyeceğinden yüklenici, bu nitelikteki yapılar için yaptığı iş bedelini talep edemez. Yapının yasal hale getirilmesi olanaklı ise, esasen yüklendiği edimin kapsamında olduğundan mahkemece, yükleniciye inşaatın yasal hale getirilebilmesi amacıyla tüm yasal işlemleri yapabilmesi için yetki ve yeterli süre verilmesi gereklidir.

Somut olayda ise; mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar gözetilmeden ve yapının yasal hale getirilmesi sağlanmadan yüklenicinin yaptığı iş bedeli, bilirkişi incelemesiyle tespit edilerek arsa sahibi ...'den tahsiline karar verilmiştir. Az yukarıda açıklandığı gibi yüklenici şirketin davasının açıldığı 31.07.2000 tarihi itibariyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile ek sözleşme, “geriye etkili sonuç doğurur” şekilde taraflarınca feshedilmiştir.

Yapının yasal hale getirilmesi durumunda sözleşmenin feshinin kesinleştiği 31.07.2000 tarihi itibariyle yüklenici şirketin yaptığı işin bedeli, uzman bilirkişi kuruluna hesaplattırılarak 116.252,97 TL'den fazla olmamak üzere tahsiline karar verilebilir.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek, yüklenici şirket tarafından yapılan inşaatın yasal hale getirilmesinin olanaklı olup olmadığının Bornova Belediye Başkanlığı'ndan sorulması ve belediye işlem dosyasının getirilmesi belediyece yüklenicinin yaptığı inşaatın yasal hale getirilmesinin mümkün olduğunun bildirilmesi halinde, gereken işlemleri yapabilmesi için yüklenici şirkete yetki ve yeterli süre verilmesi;

yapının yasal hale getirilmesi durumunda da uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla yerinde inceleme yaptırılarak yüklenici şirketin hakettiği iş bedelinin miktarının hesaplanması ve arsa sahibi ...'in kazanılmış hakkı da gözönüne alınarak 116.252,97 TL'den fazla olmamak üzere arsa sahibinden tahsiline; aksi halde ise yüklenici şirketin davasının reddine karar vermekten ibaret olmalıdır.

Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.