Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/4526 K.2012/5616

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 26.05.2010 tarihli kümes yapım işi nedeniyle davalı yüklenici lehine 15.10.2010 tarihinden başlayarak 31.03.2011 tarihine kadar düzenlenen 16 adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ödenenlerin istirdadı istemiyle açılmış, mahkemece davacının söz konusu çeklerin iptâlini istediği, çek iptâli davasının ancak senedin rıza dışında elden çıkarılması halinde hamil ve lehtar tarafından açılabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Gerçekten de zayi nedeniyle çek iptâli davası TTK'nın 669. maddesi uyarınca çeklerin rıza dışında elden çıkarılması veya kaybolması halinde çek hamili veya lehtarı tarafından açılabilmekteyse de, temyize konu olayda çekler kaybolmamış ve çalınmamış olduğu gibi davalı elinde bulunduğu da tartışmasızdır. Çeklerin 26.05.2010 tarihli sözleşme uyarınca verildiği uyuşmazlık konusu değildir. Eldeki davada verilen çek tutarı kadar imalât yapılmadığı iddiasıyla talepte bulunulmuştur.

Her ne kadar dava dilekçesinin sonuç bölümünde çeklerin iptâli talep edilmişse de, dava niteliği itibariyle İİK'nın 72. maddesinde düzenlenen menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Davanın hukuki nitelendirilmesini yapma görevi hakime aittir.

Davacı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre tarafların delilleri toplandıktan ve gerektiğinde mahallinde keşif yapıldıktan sonra davalının yaptığı imalatın tutarı belirlenmeli ve davalıya verilen çeklerin miktarı gözetilerek ve ödemeler de dikkate alınarak dava sonuçlandırılmalıdır.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan davanın hukuki niteliğinde yanılgıya düşülerek reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.