Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/3829 K.2014/643

Asıl davada davacı ... ile davalı .... İnş. Restorasyon Emlak Tur. ve Tic. A.Ş., Birleşen 2000/354 Esas sayılı davada, davacı-karşı davalı ... ile davalı-karşı davacı .... İnş.... Emlak Tur. ve Tic. A.Ş. arasındaki davadan dolayı ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 28.03.2012 gün ve 2009/55-2012/271 sayılı hükmü onayan Dairemizin 27.02.2013 gün ve 2012/4625-2013/1333 sayılı ilamı aleyhinde davalı-k.davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava, eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında taşeron tarafından yükleniciye verilen avans ve kesin teminat mektupları nedeniyle oluşan muarazanın men'i ve aynı sözleşme ilişkisi çerçevesinde taşeron hakedişinden yapılan ceza ve stopaj kesintisi ile karşılığı ödenmeyen proje bedelinin tahsili; birleşen dava aynı hukuki ilişki nedeniyle bakiye iş bedelinin tahsili;

karşı dava ise, aynı hukuki ilişki nedeniyle taşerona verilen avans bedelinin hakedişlerden mahsup edilemeyen kısmının taşerondan tahsili ile iş sahibine ödenen gecikme cezası bedeli ve sözleşmenin feshi nedeniyle işin bakiyesinin üçüncü kişiye tamamlattırılması nedeniyle oluşan maliyet farkının tahsili istemlerine ilişkin olup, mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne ve karşı davanın ise kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı karşı davacı vekilince temyiz edilmiş;

taraf vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddedilerek hükmün onanmasına dair Dairemizden verilen 27.02.2013 tarih ve 2012/4625-1333 Esas ve Karar sayılı ilamına karşı davalı karşı davacı yüklenici vekilince bu defa karar düzeltme yoluna başvurulmuş, dosya yeniden incelenmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 6100 Sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 Sayılı HUMK'nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan ve aşağıdaki bendin dışında kalana sair karar düzeltme isteklerinin reddi gerekir.

2- Gerek taraflar arasında imzalanan 06.10.1998 tarihli asıl, gerekse bu sözleşmeye ek olarak düzenlenen 05.02.1999 tarihli ek sözleşmenin 48. maddesinde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olarak kabul edilmiştir.

Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinde, “Müteahhidin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, İdareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu 'İdareye verilen … tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla' cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer müteahhidin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile İdareye bildirmek zorundadır. Müteahhit itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin bu hükmü, 1086 Sayılı HUMK’nın 287 ve 6100 Sayılı HMK’nın 193. maddeleri uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi görevi gereği mahkemece re’sen gözetilmek zorundadır.

Somut olayda, davacı karşı davalı taşeron tarafından hakedişlerin bir kısmı “Termin cezasına itirazı kayıtla” yazılarak, bir kısmı ise itirazsız imzalanmıştır. İtiraz sunulmaksızın imzalanan hakedişler yanında, yukarıda gösterilen usule uyulmadan itiraz sunularak imzalanan hakedişlerin de taşeron açısından kesinleştiği açık olup, taşeron tarafından asıl davaya konu edilen 24.728,00 TL termin cezası kesintilerinin taşeron tarafından istenmesi mümkün olmadığından, bu kısma ilişkin istemin reddi yerine kabulü doğru değildir. Mahkeme kararının bu nedenlerle bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla, Dairemiz onama ilâmının kaldırılarak kararın bozulması uygun bulunmuştur.