Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/3032 K.2015/1437

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davada, eser sözleşmesinin ifası sırasında davalının ray ekskavatörünün kiralanan kaynak makinesine çarpması sonucu hasar görmesi sonucu kalan işlerin başka firmaya tamamlattırılması nedeniyle 725 adet kaynağın kendilerince yapılamadığından mahrum kalınan kâr kaybı karşılığı 10.000,00 TL ile kesinleşen gecikme cezasının 10.000,00 TL'sinin avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenmiştir.

Davalı, gecikme cezasının kesildiği (3) numaralı hakedişe davacının hiçbir itirazı olmadığını, kaynak makinesinin hasar görmesinin sorumluluğunun da kendilerine ait olamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, hakedişe usulüne uygun itirazda bulunulmadığından ve kâr kaybı isteminin ise dosyaya uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Taraflar arasında düzenlenen 01.11.2006 tarihli sözleşmeyle davalının .....'ye karşı yükümlendiği demir yolu iyileştirme projesinin ray kaynak işlerinin davacı tarafından yapımı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 10 ve 14. maddelerine göre davacı alt yüklenici, anlaşma konusu işlerin yapımı için gereken malzeme, araç donanım ve işçi dahil her türlü olanağı sağlamakla yükümlüdür.

Yine bu sözleşme kapsamında işlerin yapımı da süreye bağlı olup 9. maddesinde teslim koşulları açıklanmıştır. Davacının işe başladığı, kısmen ikmâl edildikten sonra davalıya ait ekskavatörünün, davacının kiraladığı kaynak makinesine çarparak zarar verdiği, hasar gören makineyi kullanamayan davacının kalan işleri yapamadığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, davacının yapamadığı işler nedeniyle kâr kaybı isteyip istemeyeceği konusundadır.

Mahkemece, davacının yeni bir kaynak makinesi kiralayarak işe devam etmesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ve işin başka bir firmaya yaptırılmasına sebebiyet vermesinden dolayı kâr kaybı talep edemeyeceğine, kaldı ki makineyi kiralayan firmaya açılan davada kira ve kâr kaybı zararının ödendiği anlaşıldığı gerekçesiyle davadaki kâr kaybı istemi reddedilmiştir.

Oysa, davalının kusurlu eylemi olmasaydı davacı kiraladığı kaynak makinesiyle işe devam edecek ve ifasıyla sonlandırıp sözleşmeden beklediği kârına kavuşacaktı.

Bilirkişi raporunda, maliki bulunmadığı kaynak makinesinden dolayı davacının iş kaybından bahisle talep hakkı bulunmadığı, yeni bir makine kiralayarak işe devam etmesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmeyip işin başka firmaya yaptırılmasına sebebiyet vermekle sorumluluğunun sözkonusu olup iş kaybı talebinin yerinde olmadığı görüşüne yer verilmiş ise de; bu görüş hukuki dayanaktan yoksundur.

Davacının sözleşmeye uygun biçimde ediminin ifasını kusurlu hareketiyle engelleyen ve kalan işi tamamlaması konusunda yeni bir kaynak makinesi kiralamasını beklemeden başkasına tamamlattıran davalı, kalan işin kâr kaybından sorumlu tutulmalıdır. Zira davalının kaynak makinesine verdiği zarar ile davacının bu olay gerçekleşmeseydi mahrum kalamayacağı olumlu zararı arasında illiyet bağının varlığı açık seçik ortadadır.

O halde yapılması gereken iş, 6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi uyarınca yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi heyetine davacının yaptırılmayan iş nedeniyle elde edebileceği, mahrum kaldığı kâr (olumlu zarar) tutarını hesaplatmak, bundan mülga 818 sayılı BK'nın 325. maddesi gözetilerek indirilmesi gereken tutar da belirlenerek düşürüldükten sonra kalan olumlu zarar (kâr kaybı) tutarını hüküm altına almaktan ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan bilirkişilerin hukuki konudaki yorumuyla bağlı kalınarak davacının kâr kaybı zararının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

3-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davada 10.000,00 TL haksız kesilen gecikme cezası 20.000,00 TL kâr kaybı zararının tahsili istenmiş, 23.05.2012 tarihinde harcı ödenmek suretiyle kâr kaybı zararı 244.460,77 TL olarak ıslah edilmiştir. Mahkemece davanın tümüyle reddine karar verildiği halde ıslah ile arttırılan miktar gözetilmeden sadece davada talep edilen miktar üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.