Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/3045 K.2015/1491

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Davacı vekili, müvekkilinin mülga ... döneminde ... İli ... İlçesi ..... Köyü kanalizasyon inşaatını 17.950.000.000 TL keşif bedeli üzerinden yüklenici firma .... adına 2002 yılı sonlarında tamamlayarak teslim ettiğini, yapılan bu hizmet karşılığında kendisine 05/11/2002 tarihinde 16.942.581.103 TL ödeme yapıldığını, kanalizasyon inşaatının ihaleye çıkarılan bölümünün söz konusu köyün kanalizasyon bölümünü karşılamadığı için ...'nün 12/06/2013 tarihli yazıları ile ...

İlçesi ... Köyü ile birlikte ... İlçesi .... Köyü'nün kanalizasyon inşaatları için ödeneğin 4 milyar olduğu, söz konusu işlerin 2002 yılında ödeneği nispetinde emanet olarak ihale edildiği ve bu ödeneğe göre de işin bitirildiğinin belirtildiğini, ödenek istemi ile birlikte ... İlçesi ...

Köyü'nün geri kalan bölümünün yapılmasının söz konusu olduğunu, müvekkilinin de kendisine bu konuda ödeneğin geleceği, bu nedenle kanalizasyon inşaatının tamamlanması konusunda umut verildiğini, müvekkilinin de yapacağı işin bedelinin ödeneceğini düşünerek ikinci etap olarak belirlenen ve ekte sundukları belgede belirlenen 7 adet muayene bacası ve 957.00 metre uzunluğunda kanalizasyon hattı inşaatının müvekkili tarafından yapılarak 2003 yılı içerisinde kanalizasyon inşaatının tamamlanması ile birlikte şebekenin çalışır hale getirildiğini,

müvekkilinin yapılan bu hizmet karşılığının kendisine ödenmesi için defalarca ...'ne başvurmuş ise de kendisinin hep oyalandığını ve bu hizmetin karşılığının kendisine ödenmediğini, kuruma yapılan başvuruya verilen cevapta; daha önce müvekkilinin vekaleten inşaat işini üstlendiği yüklenici firma ...'ne işin tamamlanması nedeniyle kesin hak ediş sonucu belirlenen miktarın ödendiğinin belirtildiğini, müvekkilinin bir hizmet ürettiğini ve ancak bu hizmetin karşılığını alamadığını belirterek;

mahallinde yapılacak tespit keşfi ve inşaatın maliyetine ilişkin bilirkişilerce yapılacak inceleme ve düzenlenecek raporlar sonucu belirlenecek inşaat bedelinin inşaatın yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalı idareden tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, ... İli ... İlçesi ... Köyü kanalizasyon işinin mülga köy hizmetleri döneminde ... ....

Bölge Müdürlüğü'nün 2002 yılı yapım programı kapsamında 17.950.000.000 TL keşif bedelle yüklenici firma ...'ne ihale edildiğini, ihale kapsamındaki işin yüklenici firma tarafından tamamlandığını ve yapılan işlerin bedeli olarak 05/11/2002 tarihinde kesin hak edişle KDV dahil 16.942.581.103 TL ödeme yapıldığını, davacının 09/07/2012 tarihinde davalı idareye dilekçe ile başvurarak ihale edilen iş kapsamı dışında 7 adet muayene bacası ve 957.00 metre kanalizasyon hattı bedelinin 2011 yılı birim fiyatlarına göre tarafına ödenmesini talep ettiğini,

davacı tarafından 2. etap olarak adlandırılan işin karşılığı olarak talep edilen miktarın davalı idarece ödenmesinin mümkün olmadığını, zira 2. etap olarak adlandırılan iş ihale edilmeksizin ihale mevzuatı ve ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı olarak yapıldığını belirterek; davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekilince yasal süresi içerisinde süresinde temyiz edilmiştir.

Davacı yaptığı imalatların bedelini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre talep etmekte, davalı idare ise, işin yapıldığını kabul etmekte ancak, bu işe ilişkin usulüne uygun ihale bulunmadığından ödeme yapılamayacağını savunmaktadır.

Gerçekten de davacı yüklenici tarafından bedeli talep edilen işin davalı idarece usulüne uygun ihalesi yapılmamış ise de; davalı idare tarafından işin yaptırılması için 12.06.2003 tarihinde ek ödenek istenildiği ve davalı iş sahibi idare tarafından düzenlenen 15.07.2012 tarihli raporda da işin yaptırıldığı idare tarafından kabul edilmektedir.

İşin yapıldığı ve idare yararına olan imalat bedelinin mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 413.(6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 529.) maddesi hükümleri gereği işin yapıldığı yıl piyasa fiyatları ile bedelinin ödenmesi gerekir.

O halde mahkemece yapılacak iş; alınan raporlar az yukarıda açıklanan ilkelere göre hesaplama içermediğinden hükme esas alınamayacağından yeniden 6100 sayılı HMK'nın 266 ve devamı madde hükümlerine uygun seçilecek uzman bilirkişi ya da bilirkişiler kurulu aracılığıyla yerinde keşif yapılmak suretiyle, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapılan imalâtlar üzerinde inceleme yapılmak, mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişle rapor almak, taraf itirazları olursa bu itirazları karşılamak, bu çerçevede imalatların yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre bedelinin hesaplanması ve buna göre tüm bu değerlendirmeler ışığında karar verilmesinden ibaret olmalıdır.

Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.