Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/171 K.2015/4534

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, sağlık ocağı inşaatına ilişkin sözleşme uyarınca fazladan yapılan imalât bedelinin ve malzeme fiyat farkının ödenmediği, haksız kesilen gecikme cezasının iadesi gerektiğinden bahisle toplam 116.805,73 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Davalı, inşaatın süresinde tamamlanamadığından gecikmede davacının kusurlu olması sebebiyle ceza kesintisinin yerinde olup, ayrıca fiyat farkı ödenmesinin de hakedişe dahil edildiğini, fazla imalât da bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 15.10.2007 tarihli sözleşmeyle davacının yapımını üstlendiği sağlık ocağının inşa süresinin 19.09.2008 tarihinde sona ermesine karşın 01.12.2009 tarihinde yüklenici tarafından tamamlandığının bildirilmesi üzerine mahallinde inceleme sonucu geçici kabul heyetince inşaatta saptanan eksikler davacıya gidertildikten sonra 27.01.2009 tarihinde geçici kabul yapılarak onaylanmış ve 03.02.2009 tarihinde 6 ve son nolu hakediş raporu düzenlenmiştir.

Davacı yüklenici hakediş raporunu “itirazım kaydıyla” şerhi vermek suretiyle imzalamıştır. Sözleşmenin ekleri başlıklı 9. maddesinde (YİGŞ) Yapım İşleri Genel Şartnamesi ekler arasında sayılmıştır. YİGŞ'nin 40 ve 41. maddelerine göre yüklenicinin hakedişe itirazı olduğu takdirde hakedişi “idareye verdiğim ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kaydıyla” şerhi vermek suretiyle imzalaması gereklidir.

Aksi takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır ve yüklenici bakımından hakediş içeriği kesinleşir. Sözleşme eki şartname hükümleri HMK'nın 193. (HUMK'nın 287.) madde hükümleri gereğince delil sözleşmesi niteliğindedir. Bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece görevi gereği re'sen gözetilmelidir. Az yukarıda sözü edilen hakedişin içeriğine bakıldığında, fiyat farkı ödendiği, gecikme cezasının da kesildiği görülmektedir.

Yüklenici hakedişe şartname hükümlerine uygun itiraz etmediğinden, yapılan fiyat farkı hesabı ve gecikme cezasına ilişkin kesintilerin de olduğu gibi kabul edildiği anlaşılmaktadır. Davacı, hakedişi dışında fazla imalât gerçekleştirdiğini ve bunların bedelinin ödenmesini istediğinden fazla imalât yapılmış ise, hakedişe girmeyen bu imalâtlar yönünden hakedişe itiraza gerek olmadığı Dairemizin yerleşen uygulaması olup, fazla imalât bedelinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Oysa mahkemece yapılması gereken iş; hakedişe giren fiyat farkı miktarı ve kesilen gecikme cezası yönünden davacı istemini reddetmek, sözleşme dışı imalât gerçekleşmiş ise, imalâtın fiyatını yukarıda değinilen YİGŞ'nin 22 ve 23. maddeleri hükümleri doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınarak miktarını hesaplatmak ve bu miktara hükmetmekten ibarettir. Bu hususlar üzerinden durulmadan, eksik incelemeyle ve bilirkişi raporuyla bağlı kalınarak hükme varılması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.