Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/190 K.2015/3057

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde taraf vekilleri yapılan tebligata rağmen gelmediklerinden incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 01.03.2012 başlangıç tarihli eser sözleşmesi ile davalının evinin tadilatı işi kararlaştırılmıştır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Davacı yüklenici dava dilekçesinde, sözleşme ile 147.000,00 TL tutarında iş yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşme kapsamındaki işler ile ilâve işleri tamamladığını, toplam imâlat bedelinin 247.540,00 TL olduğunu, davalının 115.400,00 TL ödeme yaptığını, bakiye 132.140,00 TL iş bedelinin ödenmediğini ileri sürerek,

ödenmeyen iş bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı iş sahibi, işin süresinde bitirilmediğini, eksik ve ayıplı işlerin bulunduğunu savunmuş, mahkemece mahallinde keşif icra edilmiş ve uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporunda sözleşme kapsamındaki işler ile ilâve işler bedelinin toplam 179.320,00 TL, gizli ayıplı işler bedelinin 12.000,00 TL, açık ayılı işlerin bedelinin ise 4.710,00 TL olduğu,

davalının 115.400,00 TL ödeme yaptığı belirtilmiş, mahkemece davalının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı gerekçesi ile raporda belirtilen toplam iş bedelinden ödemeler ve gizli ayıp bedeli düşülerek bakiye 51.920,00 TL iş bedeli bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Sözleşmede yapılması kararlaştırılan işlerin bir kısmının birim fiyatlarına yer verilmiş, bir kısmının bedeli ise götürü usulle belirlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen yazılı eser sözleşmesi mevcut olduğundan sözleşme kapsamındaki işlerin bedelinin sözleşmede belirlenen fiyatlar üzerinden hesaplanması gerektiği halde, raporda sözleşme kapsamındaki bir kısım işin bedeli piyasa fiyatlarına göre hesaplanmıştır.

Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması, sözleşme kapsamı dışında yapılan ilâve iş bedelinin ise işin yapıldığı tarihteki serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanması gerekmektedir.

Dava konusu somut olayda sözleşmede PVC imalâtının tamamının 21.500,00 TL götürü bedelle yapılması kararlaştırıldığından, sözleşme kapsamında yapılan imalâtın tüm işe oranı bulunmalı ve fazla yapılan iş bedeli ise işin yapıldığı tarihteki piyasa fiyatlarına göre hesaplanmalıdır. Raporda çatı imalatında tespit edilen gizli ayıp nedeniyle tüm çatı imalâtı bedelinden indirim yapılmış, toplam bedelden neden indirim yapıldığı denetime elverişli şekilde açıklanmamıştır.

Yine imalat metrajları hesaplanırken proje üzerinden hesaplama yapıldığı, kısmen yerinde ölçüm yapıldığı belirtilmiş ise de, mahallinde yapılan işin metrajı ile proje üzerindeki metrajın uyuşup uyuşmadığı açıklığa kavuşturulmamış, davacının bilirkişi raporuna itirazlarını karşılayan ek rapor da alınmamıştır. Bu haliyle anılan rapor hüküm tesisine yeterli ve elverişli bulunmamaktadır.

O halde mahkemece yapılacak iş, mahallinde yeniden keşif yapılarak bilirkişilerden ölçüm yapılmak suretiyle davacı tarafından sözleşme kapsamında ve sözleşme dışında yapılan işlerin miktar ve metrajlarının belirlenmesi, PVC imalâtı için sözleşme içi işlerin götürü bedelle (21.500,00 TL) yapılmasının kararlaştırıldığı kabul edilerek ve işin gerçekleşme oranı bulunarak bu bedele uyarlanması, sözleşme dışında yapılan ve davalının yararına olan PVC imalatının bedelinin de mülga Borçlar Kanunu'nun 413. maddesi uyarınca işin yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi,

çatı imalâtındaki ayıbın tüm çatı imalatından mı yoksa çatı alt kaplamasından mı kaynaklandığının ve ne miktar ayıplı olduğunun açıklığı kavuşturulmasının istenmesi, bu şekilde alınacak rapora tarafların varsa itirazlarının ve önceki itirazlarının da değerlendirilerek gerektiğinde ek rapor alınması, davacının hakettiği iş bedelinin ve kanıtlanan ödeme miktarının belirlenerek, sonucuna göre hüküm altına alınmasından ibarettir.

Değinilen hususlar üzerinde durulmadan eksik ve yetersiz inceleme ile yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.