Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/2897 K.2016/1707

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, sözleşme dışı fazla yapılan iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 25.05.2009 tarihli sözleşme uyarınca davacı ".. .. .. dış cephe sıva dökülmesi yapımı ve tamiri, boya, demir aksamın yağlı boya traverten tamiri ve tretuvar betonu atılması" işlerini üstlenmiş olup,

davacı sözleşme kapsamındaki işleri yaptığını ayrıca sözleşme dışı fazla iş olarak 550 m2 silikon esaslı boya yaptığını ve işin yapımı sırasında davalı tarafından boya sınıfının değiştirilmesinin istenmesi nedeniyle sözleşmede ve idare elemanlarınca imzalanan "piyasa araştırma tutanağında" kullanılması öngörülen PVA esaslı normal plastik boya yerine 642 m2 silikon esaslı boya kullandığını belirterek fazla yaptığı işler bedelinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmamış, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 113. maddesi gereğince asıl borcun ifa ya da diğer bir sebeple sona ermesi halinde rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçların da, alacaklının evvelce hakkını saklı tutmaması halinde sona ermiş olacağı, davacının sözleşme bedeli olarak kendisine ödenen 16.112,53 TL'yi itirazsız alması sebebiyle sonradan alacak talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında eser sözleşmesi vardır. Daire'mizin yerleşik uygulaması ve Yargıtay içtihatlarında sözleşme dışı iş yapılması ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddelerine göre vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayicine göre belirlenecek bedelin istenebileceği kabul edilmektedir.

Davacı sözleşmede kararlaştırılan boya işinden daha fazla iş yaptığı gibi ayrıca davalı idarenin talebi üzerine sözleşmede kararlaştırılan boyadan daha kaliteli boya kullandığını ileri sürmüş olup, mahkemece davacının bu talepleri yönünden gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın, mahallinde keşif gerçekleştirilip bilirkişi raporu alınmadan davanın reddine karar verilmiştir.

Hakim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Hakim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur (HMK m. 288/I). Keşif kararı, mahkemece sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine veya re'sen alınır (HMK m. 288/2).

Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. (HMK m. 266/1).

Sözleşme dışı fazla iş yapılıp yapılmadığının yerinde keşif yapılarak belirlenmesi mümkündür. O halde; mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle konusunda uzman teknik bilirkişiden 6100 sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddeleri uyarınca Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak sözleşme dışı iş yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, sözleşme dışı iş yapıldığının ve sözleşmede kararlaştırılan boyadan daha kaliteli boya kullandığının belirlenmesi halinde, bu işler bedelinin yapıldığı tarihteki piyasa rayiçlerine göre hesaplanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyen hukuki değerlendirmelerle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.