Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/3854 K.2016/2503

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, bakiye iş bedelinin tahsili için yürütülen icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemenin; davanın reddine dair kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davacı taraflar arasında eser sözleşmesi olduğunu, işin yapılmış olmasına rağmen bakiye iş bedelinin ödenmediğini ve İcra Müdürlüğü'nün 2013/ Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde borca itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptâline takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiş,

davalı yapılan iş miktarının 13940,419 m² olup karşılığı iş bedeli olan 197.396,33 TL'nin ödendiğini, davacıya fazla miktarda fatura kestiğinin bildirildiğini ancak henüz SGK ilişiksizlik belgesi getirilmediğinden iade faturasını kesemediklerini belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava,

sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK'nın 355. maddelerinde düzenlenen ve davalının yüklenicisi olduğu Bursaray II.Aşamada İnşaat İşleri ile ilgili olarak davacının alt yüklenici olarak yapmayı üstlendiği konusu "Hyperdesmo PB 2K Çift Bileşenli Poliüretan Esaslı Dolgu İzolasyon Malzeme İle Yalıtım Yapılması" işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak bakiye iş bedelinin ödenmediği iddiasıyla yapılan takibe itiraz nedeniyle İİK'nın 67. maddeye göre açılmış itirazın iptâli davasıdır.

Sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ Borçlar Kanunu 1 ve devamı maddelerinde sözleşmenin kurulması ve hükümleri düzenlenmiş olup; sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla (rızalarını beyan etmeleriyle) kurulur (BK 1/1). İrade açıklaması, açık veya örtülü (zımni) olabilir (BK 1/2).

Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır (BK 2/1). İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar (BK 2/2). İcap ve kabul ile yani önerinin diğer tarafça kabul edilmesi ile birbirine uygun karşılıklı irade açıklaması gerçekleştiğinden sözleşme ilişkisi kurulmuş olur.

Sözleşme ilişkisinin varlığı halinde tarafların hak ve yükümlülükleri bu sözleşme kapsamına göre belirlenmelidir. Sözleşmede açık hüküm olmayan hallerde ise yasada yer alan tamamlayıcı kurallardan da yararlanılmalıdır.

BK'nın 18. maddeye göre; bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak amaçlarına bakılmalıdır.Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davalı tarafından sunulan teklif mektubu davacı yüklenici tarafından kabul edilerek taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olup iş bedeli de bu şekilde kararlaştırılmıştır.

BK'nın 366. maddesinde iş bedeline ilişkin konulan kural bedelin taraflarca açıkça kararlaştırılmadığı ya da yaklaşık olarak kararlaştırıldığı hallerde uygulanabilir olup, sözleşmede bedel açıkça kararlaştırılmış ise iş bedelinin bu tamamlayıcı kurala göre değil, sözleşme hükümlerine göre belirlenmesi gerekir. Sözleşme hükümlerine göre hesaplama yapabilmek için gerekiyorsa keşif ve bilirkişi delillerine başvurulmalıdır.

Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Hâkim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur (HMK 288/1). Keşif kararı, mahkemece, taraflardan birinin talebi üzerine veya resen alınır (HMK 288/2).

Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK 266/1).

Davacının yapılan iş nedeniyle hakettiği iş bedelinin yerinde keşif yapılıp, yapılan işin teklif mektubundaki birim fiyatlar üzerinden hesaplama yapılmak üzere bilirkişi raporu alınarak belirlenmesi gerekirken bu yerde herhangi bir inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.