Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/2886 K.2018/103

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, sözleşmeden kaynaklanan bedelin iadesi istemine ilişkin olup; mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı ile 30.07.2004 tarihli ...

Mahallesi, 9172 ada 15 parselde bulunan C Blok 3. Kat davalıya düşecek bağımsız bölümün inşaat, malzeme ve taşeron işçiliği karşılığı satımına ilişkin satım sözleşmesi imzalandığını ve davalının başkanı olduğu kooperatifin yaptırdığı 3 bloktaki 64 daire inşaatın mermer malzeme ve işçiliğini üstlendiklerini, kooperatiften yapılan işler karşılığı alınacak çek ve senetler verilerek ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, D blok işlerin bitirilip teslim edildiğini ve karşılığında 24.000,00 TL'nin daire bedeline sayılarak davalıya ödendiğini, davalının bedeli aldığına dair 29.05.2005 tarihli tutanağı imzaladığını,

kalan 2 blok inşaatın işlerini yapmak isterken kooperatifin yeni yönetiminin sözleşmeyi sona erdirdiğini ve bloklardan ödeme imkânı kalmadığını, kalan bedeli ödeyeceklerini ve tapunun devrini istediğini davalıya ihtarla bildirdiğini, davalının cevabi ihtarla sözleşmeden döndüğünü belirterek,

davalıya ödenen 24.000,00 TL bedelin ve 1000 USD karşılığı 1.290,00 TL cezai şart alacağının işlemiş faiziyle tahsilini istemiş, davalı kooperatifte hiç başkanlık yapmadığını, 9172 ada 15 parselde inşaatların yapımını taahhüt ettiğini, davacı ile mermer ve işçiliğin yapımı için anlaştıklarını ancak davacının sözleşmeyi hiçe sayıp kooperatifle anlaştığını ve ve D blokta yaptığı işler için fatura kesip kooperatiften karşılığını aldığını, 29.09.2005 tarihli belgedeki imzanın da kendisine ait olmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece resmi şekle uyularak yapılmış geçerli bir taşınmaz satış sözleşmesi bulunmadığı,

davalıya 24.000,00 TL ödeme yapıldığının kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava sözleşmeden kaynaklanan bedelin iadesi ve ceza koşulu alacağı istemlerine ilişkindir.

Taraflarca aslının karşı tarafta olduğu iddia edilen belge ile ilgili olarak.

6100 sayılı HMK'nın 220. maddesinde “Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.” Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

(HMK 220/2) Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir. (HMK 220/3)" düzenlemesine yer verilmiştir.

Buradaki yemin, tarafın dayandığı yemin delili değildir. Belge lehine olan taraf yemin deliline dayanmış olmasa bile, dayanılan belgenin değerlendirilebilmesi için mahkemece; kanun hükmü gereği olarak, maddeye uygun biçimde yemine ilişkin işlemlerin yaptırılması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kuralla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davacı, talepleriyle ilgili olarak 29.09.2005 tarihli adi yazılı belge fotokopisi sunmuş ise de, belgenin aslının davalıda olduğunu bildirmiştir. Mahkemece HMK 220/2-3 maddeleri gereğince işlem yapılıp, belge sunulmazsa davalı tarafa yemin ettirilmesi gerekirken, bu hüküm göz ardı edilerek, belge aslının davacı tarafça sunulamadığı gerekçesiyle eksik inceleme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.