Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2019/1144 K.2019/2622

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ... vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... geldi. Diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ve vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, alt yüklenici tarafından yüklenici ve iş sahibi aleyhine açılmış olup ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.Davalı vakıf cevap dilekçesi ve aşamalardaki savunmalarında davacı ile akdî ilişkilerinin bulunmadığını ileri sürerek husumet itirazında bulunmuştur.

Davacı taraf da sözleşmede imzası bulunan davalı vakfın da yüklenicinin ödemediği iş bedelinden sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir ve dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini (isteyebilecek kişiyi), davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü (istenebilecek kişiyi) belirler.

Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı pasif husumeti karşılayacak şekilde kullanılmaktadır. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki korunma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı, hakkın mevcut olup olmadığının belirlenmesinde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatı dava şartı değil ise de def'i değil itiraz vasfında olduğundan taraflarca süreye bağlı olmaksızın yargılamanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün olduğu gibi ileri sürülmemiş olsa dahi görevi gereği mahkemeler, istinaf halinde bölge adliye mahkemeleri ve temyiz halinde de Yargıtayca kendiliğinden gözetilir.Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince; davacı alt yüklenici, davalı ... Tic. Ltd. Şti. yüklenici, davalı vakıf iş sahibidir.

Davalı vakıfa ait rehabilitasyon merkezi inşaatının yapımını aralarında yapılan sözleşme ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. üstlenmiştir. Bilahere 15.11.2008 tarihinde davalı yüklenici şirket, iş sahibi ile yaptığı sözleşme ile üstlendiği işin yapımı için davacı alt yüklenici ile alt yüklenicilik sözleşmesi imzalamıştır. Alt yüklenicilik sözleşmesi yedi sayfa ve 26 maddeden ibaret olup ilk altı sayfasında davalı vakfın kaşesi ve imzaları bulunmamaktadır.

Yedinci sayfada ve sözleşmenin sonunda davalı şirketin sıfatının yüklenici, davacının alt yüklenici olduğu belirtilip şirket kaşeleri de basıldıktan sonra üzerleri şirket yetkililerince imzalanmıştır. İkisinin arasında sıfatı belirtilmeksizin vakıf yazılıp altına davalı vakıf kaşesi basılarak vakıf yetkilisince imzalanmıştır.

Davalı vakfın alt yüklenicilik sözleşmesini kefil, müşterek ve müteselsil borçlu, garantör, başkasının fiilini taahhüt eden ya da başka bir şekilde birlikte sorumluluğu üstlendiğine dair bir ifade bulunmamaktadır. Sözleşmenin davalı vakıfça imzalanıp paraf edilmeyen diğer sayfalarında da bu şekilde bir ifade bulunmamaktadır.

Ancak avans verilmesi, şartları hakediş ödemeleri başlıklı alt yüklenicilik sözleşmesinin üçüncü fıkrası, "Ayın başından sonuna kadar imalât ve uygulamaların metrajları ay içinde ataşman defterine vakfın belirlediği teknik personel ile işlenecektir. Bir sonraki ayın 1'i ile 10'u arası yüklenici ve alt yüklenici ataşman defterine işlenen metrajlarla birlikte hakedişlerini hazırlayacaktır. Hazırlanan hakediş ayın 10'u ile 20'si arası vakıfın onayına sunulacaktır.

Bu süreç içinde hakedişlerde düzeltme ve tahsisler yapılacak ise düzenlemeler gerçekleştirilecektir. Vakıf ilgili hakediş ödemesini her ayın 20'si ile 30'u arasında yüklenici ve alt yükleniciye yapacaktır. Ödemeler yapıldığında fatura düzenlenecektir." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu maddede yapılan düzenleme ile davalı iş sahibi vakıfın alt yüklenici ile yüklenici arasında imzalanan alt yüklenicilik sözleşmesi ile davacı alt yüklenicinin yapacağı işleri, imalât uygulamaları ve metrajlar ile düzenlenen hakedişleri kontrol edip gerekirse düzeltip ödemeyi yapacağı yüklenici ve alt yüklenici tarafından kabul edilmiştir.

Hakediş ödemesini yüklenici ve alt yükleniciye yapacaktır, şeklinde yazılmış ise de sözleşme ve 8. maddenin bütünü birlikte değerlendirildiğinde iş sahibi sözleşme tarafı ve borcu üstlenen olmadığından buradaki ifadenin yüklenici veya onun namına alt yükleniciye ödenir şeklinde anlaşılması gerekir.

20.02.2015 havale tarihli bilirkişi kurulunun 7-12 ve 14. sayfalarındaki ifadelerden de bir kısım hakediş ödemesinin vakıf tarafından davalı yüklenici şirkete onun tarafından da davacı alt yükleniciye ödendiği anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut hakedişler de davalı yüklenici şirket tarafından düzenlenmiş olup alt yüklenicinin kaşe, isim ve yetkililerinin imzası bulunmamaktadır.Bu durumda mahkemece, davalı ...

Vakfının taraf sıfatı bulunmadığından kendisine husumet yöneltilmesi mümkün bulunmaması sebebiyle hakkındaki davanın davalı sıfatı yokluğundan reddine karar verilmesi yerine diğer davalı yüklenici şirketle birlikte alt yükleniciye ödenmeyen iş bedelinden sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı ... yararına BOZULMASINA, 1.630,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalı ...'na verilmesine, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 154,30 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalı ...'ndan alınmasına,