Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2020/2590 K.2021/1342

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davacı iş sahibi fazla ödenen bedelin tahsilini talep etmiş, mahkemece ıslah da değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Davalı yüklenici vekili 19.01.2018 havale tarihli istinaf talebine cevap dilekçesinde, her ne kadar mahkeme kararının lehlerine kaldırılmasını talep etmiş ise de; dilekçesi temyiz defterine kayıt olmadığı gibi temyiz harcı da yatırılmadığı ve bu arada temyiz süresi de geçmiş bulunduğundan davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar verilmiştir.

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3-Taraflar arasında imzalanan 15.04.2011 tarihli sözleşme, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 480. ve devamı maddelerinde düzenlenen götürü bedelli sözleşmedir. Buna göre davalı yüklenici, kararlaştırılan bu bedelle sözleşmede yer alan üstlendiği işleri yapmak, davacı iş sahibi de iş bedelini ödemek durumundadır.

Götürü bedelli sözleşmelerde, iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığının veya yüklenicinin alacaklı olup olmadığının tespiti için yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle yüklenici alacağının belirlenmesi, bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemelerin düşülerek alacak miktarının tespiti gerekmektedir.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan sözleşme 55.000,00 Euro üzerinden imzalanan götürü bedelli sözleşme olmasına rağmen mahkemece mahallinde keşif de yapılarak aldırılan bilirkişi raporunda, yapılan işlerin bedellerinin dava tarihi itibari ile piyasa fiyatlarına göre hesaplanması doğru olmamıştır. Ayrıca, dairemizin yerleşik içtihatlarına göre yabancı para birimi üzerinden hükmedilen alacaklarda öncelikle hükmedilen yabancı para alacağı, dava tarihindeki T.C.

Merkez Bankası tarafından ilan edilen efektif satış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmelidir. Mahkemece hükme esas alınan 30.10.2017 tarihli raporda, efektif satış kuru yerine döviz satış kurunun esas alınması da hatalı olmuştur.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; hükme esas alınan teknik bilirkişiden alınacak ek rapor ile ayıplar dikkate alınarak yapılmış imalâtın, sözleşmenin ekinde belirtilen yapılması gereken tüm imalâta göre oranının tespit ettirilmesi, bulunacak oranın götürü bedelle oranlama yapılmak suretiyle, yapılmış bulunan imalâtın bedelinin tespit ettirilmesi, bu bedelden ödeme miktarının düşülerek kazanılmış haklar da dikkate alınmak suretiyle davacı iş sahibinin fazla ödemesinin saptanması, bu hesaplamalar yapılırken dava tarihindeki efektif satış kurunun dikkate alınarak sonucuna göre hüküm kurulmasından ibarettir.

Hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması uygun görülmüştür.