Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2007/4313 K.2007/4462

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

“Davacılar tapu kaydı ve miras yoluyla gelen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayandığına göre mahallinde yeniden keşif yapılarak tapu kaydının yöntemince zemine uygulanması, taşınmazın öncesi metruk ... yada dere yatağı olduğu düşünülse bile zilyetlik koşullarının gerçekleşmesi halinde bu tür yerlerin zilyetlikle kazanılabileceğinin düşünülmesi, bu konuda uzman jeolog ve ziraat mühendisi olan bilirkişilerden rapor alınması” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, çekişmeli 1400 ada 13 sayılı parselin fen bilirkişisi krokisinde “B” harfi ile gösterilen 2792,29 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli 1400 ada 13 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi krokisinde “B” harfi ile gösterilen 2792,29 metrekarelik bölüm üzerinde davacı taraf yararına iktisap şartlarının oluştuğu gerekçesiyle bu bölümün davacılar adına tesciline karar verilmiş ise de toplanan deliller, yapılan araştırma ve uygulama hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Hükmüne uyulan bozma ilamında davacı tarafın tapu kaydı uygulanırken komşu parsel tutanakları ile dayanakları olan kayıtların getirtilerek zemine uygulanması, jeolog ve ziraat mühendisinden taşınmazın toprak yapısı, karakteri, faal ya da metruk ... yatağından kazanılıp kazanılmadığı konusunda aydınlatıcı rapor alınması gereğine değinilmiş ise de mahkemece bozma gerekleri eksiksiz yerine getirilmemiştir.

Çekişmeli taşınmazın komşuları olan aynı ada 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 parsellere uygulan tapu kaydı ve tedavülleri dosyada bulunmadığı gibi keşiflerde yapılan tapu uygulamaları da soyut beyanlara dayanmaktadır. Bozmadan sonra yapılan 19.3.2004 tarihli keşfe götürülen jeolog bilirkişisi ... taşınmazın dere yatağı vasfında olduğunu rapor etmiş iken 19.1.2006 tarihli keşfe götürülen jeolog bilirkişi ... ise, çekişmeli taşınmazın dere yatağı olmadığını belirtmiştir.

Keza 19.1.2006 tarihli keşifte dinlenen tespit bilirkişi de taşınmazın üzerinden 30-35 sene önce dere geçtiğini söylediği halde raporlar arasındaki ve yerel bilirkişiler ile tespit bilirkişinin beyanları arasındaki çelişkiler yöntemince giderilmemiştir. Böyle eksik inceleme, araştırma ve uygulamaya dayanılarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşabilmek için; öncelikle komşu parsellere uygulanan tapu kayıtları tüm tedavülleri birlikte getirtilmeli, mahallinde önceki keşiflerde dinlenilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri hazır olduğu halde keşif icra edilmeli, davacı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydındaki hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerce bilinemeyen hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaretlettirilmeli, yerel bilirkişi,

taraf tanıkları ve tesbit bilirkişilerinden taşınmazın öncesinin ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinde Salarha Deresi yatağı olup olmadığı ayrıntılı olarak sorulmalı, tespit bilirkişilerinden ...’nın 19.1.2006 tarihli keşifte, 30-35 sene önce taşınmazın üzerinden dere geçtiği yönündeki beyanı ile diğer yerel bilirkişi ve tanıkların taşınmazın öncesinde de dere yatağı olmadığı yolundaki beyanları arasındaki çelişki giderilmeye çalışılmalı, üç kişilik uzman jeoloji mühendislerinden oluşacak heyetten,

Salarha Deresi ve çekişmeli taşınmaz bölümünün jeolojik yapısı ile ilgili bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, bilirkişilerden önceki bilirkişi raporları ile kendi bulgularını karşılaştırmalı olarak raporlarında değerlendirmeleri ve ayrıca aynı konumdaki komşu ve civar taşınmazlarla çekişmeli taşınmaz arasındaki benzerlik ve farklılıkları değerlendirmeleri istenmeli, bilirkişilerin değerlendirdikleri komşu ve civar parsel tutanaklarının onaylı suretleri de dosyaya konulmalı, teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,