Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/3249 K.2008/7775

Taraflar arasında, kooperatif üyeliğine dayalı tazminat istemine ilişkin dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili kooperatifler birliğinin üyesi olan davalı kooperatifin müvekkiline ait kredi parası ile topladığı kayısıları birliğe teslim etmesi gerekirken yetkisi olmadığı halde diğer davalıya sattığını ve bu nedenlerle fatura bedeli olan 138.542.811.000.TL’nin esasen müvekkiline ait olduğunu ileri sürerek, anılan meblağın temerrüt faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında davalı ...

Diş Ticaret A.Ş. hakkındaki davayı ... terk etmiştir. Davalı kooperatif vekili, kullanılan kredilerin yalnızca birliğe ait olmadığını ve birliğe taahhütte bulunulmadığı için sorumlu olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir. Birleştirilen davada ise, davacı ... Tarım Satış Kooperatifi vekili, davalı ... Kooperatifi’nden birlikten haksız olarak ihraç edildiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davanın davalısı ... Kooperatifi vekili, ...Kooperatifi’nin usulüne uygun olarak ihraç edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemenin, asıl davanın davalı kooperatif bakımından kabulüne, diğer davalı için ... terk nedeniyle karara yer olmadığına ve davalı kooperatifin açtığı birleşen davanın ise reddine ilişkin kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

Yargıtay bozma ilamında özetle; “ kayısılar gerçekten de savunulduğu gibi davalıya ait ise bu takdirde malın bedelinin davalıya ait olacağı, şayet davalının anasözleşme hükümlerine aykırı bir eylemi söz konusu ise davacı üst birliğin anasözleşme hükümleri uyarınca davalıdan zararını isteyebileceği veya koşulları var ise davalının üyelikten ihracı yoluna gidilebileceği gözönünde bulundurularak asıl davanın halli için öncelikle davalı kooperatif tarafından diğer davalıya satılan kayısıların mülkiyetinin kime ait olduğunun araştırılması gerektiği gibi, birleşen dava yönünden ise,

her ne kadar yönetim kurulunun ihraç kararında ihraç gerekçesi olarak anasözleşmenin 2, 3 ve 4. maddeleri olarak gösterilmiş ise de davacı kooperatife ürününü üst birliğe teslim etmeyerek izinsiz satma dışında bir eylemin izafe edilmediği, davacıya isnat edilen bu eylemin anasözleşmenin 14/2. maddesinde düzenlendiği, bu düzenlemeye göre ürünü teslim etmeme nedeniyle üyenin ihracına karar verilebilmesi için bu eylemin üst üste iki kez tekrarlanmasının gerektiği, buna göre ihraç koşulları oluşmadığından mahkemece birleşen davanın kabulünün gerektiği”ne değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl davanın davalı kooperatif bakımından kabulüne, diğer davalı için ... terk nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın ise kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmiş; hüküm davalı ...Tarım Satış Kooperatifi vekilince temyiz edilmiştir.