Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2008/8094 K.2009/542

Taraflar arasında, kooperatif üyeliğine dayalı menfi tespit istemine ilişkin dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte taraflardan gelen olmadığı görülerek evrrak üzerinde inceleme yapılmasına inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin davalıdan herhangi bir borç para almamış olmasına rağmen eski kooperatif başkanının usulsüz işlemleri ile borç para alınmış gibi bono düzenlenip davalıya verildiğini ileri sürerek, kooperatifin davalıya 20.500 DM borçlu olmadığının tespitini ve davalının haksız takip tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin kooperatife borç para verdiğini ve karşılığında kendisine bono verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu ve duruşmadaki beyana göre davalının kooperatife 16.000-DM borç para verdiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacı kooperatifin 1998/2409 sayılı icra dosyasında 4.500-DM borçlu olmadığının tespitine, kabul edilen kısım üzerinden %40 kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava, kooperatife verilen borcun tahsili için başlatılan takibe karşı açılan menfi tespit davası olup, mahkemece alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Bilirkişi raporunda, davacı kooperatifin defter ve kayıtlarına göre bono keşide tarihleri itibariyle kooperatifin borçlanmaya gereksinimi olduğu, alınan borçların kayıtlarda görüldüğü ve alındığı iddia edilen borcun kayıtlara göre kooperatifçe kullanıldığının yazılı olduğu belirlenmiş ise de; somut uyuşmazlığın çözümü için defter ve kayıtlara göre yapılan bu tespitler yeterli bulunmamaktadır.

Zira davacı kooperatifçe bu kayıtların davalı ile birlikte hareket eden önceki yönetim tarafından bilinçli olarak oluşturulduğu ileri sürülmüştür.

Bu nedenle, davanın çözümünde esasen kooperatifin genel gelir ve gider durumu, üye sayısı ve kooperatifçe yapılan ve yapılacak işler de dikkate alınarak, gerçekten rapora göre çok az geliri olduğu anlaşılan kooperatifin başka kişilerden alınan borçlarla birlikte toplam yaklaşık 30.000-YTL borç toplamasını gerektiren bir durumun bulunup bulunmadığının, alınan toplam borcun somut olarak kooperatifin inşaat veya hangi diğer işlerinde kullandığının ve bunların sonucuna göre gerçek bir borçlanmanın olup olmadığının belirlenmesi,