Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/4018 K.2009/4387

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 235 ada 19 parsel sayılı 757.61 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Kızı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, yasal süresi içinde çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşlık, kayalık ve içinde tarihi kalıntılar bulunan yerlerden olduğu iddialarına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli parselin tespit gibi davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve davalı taraf yararına zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahallinde yapılan keşifler sonrasında dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları ekinde bulunan ve çekişmeli taşınmaza ait olduğu bildirilen fotoğraflarda görülen çekişmeli taşınmazın izlenen durumu ile dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları birbirleriyle uyumlu görülmemektedir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik uzman ziraatçı ve fen bilirkişi kurulları ile uzman arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılarak, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimin tarafından hangi tarihten beri kullanıldığı,

kimden kime hangi tarihte intikal ettiği gibi, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini belirlemek için zorunlu hususlar tek tek sorulup saptanılmalı, keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresini, çekişmeli taşınmazın ne zaman imar ve ihya edildiği, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını bildirir komşu taşınmazlarla mukayeseli ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Aynı şekilde keşfe katılacak uzman fen bilirkişi kurulundan keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren, kadastro paftası ile sit alanı haritasını da çakıştırmalı şekilde gösterir ayrıntılı rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları üzerine, uzman fen bilirkişilerince çekişmeli taşınmazın kadastro sınırları özellikle uzman arkeolog bilirkişi raporlarında bildirilen dava dışı komşu 28 parsel sayılı taşınmazın yeri ile üzerindeki kültür varlıklarının yerleri de işaret ettirilmelidir.

Keşfe katılacak uzman arkeolog bilirkişiden çekişmeli taşınmaz üzerinde herhangi bir kültür varlığı bulunup bulunmadığını ve çekişmeli taşınmazın 2863 sayılı Yasa'nın 11. maddesi uyarınca zilyetlikle kazanmaya elverişli yerlerden olup olmadığını irdeler şekilde rapor alınmalıdır. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.