Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2009/6594 K.2010/2843

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 501 ada 29 parsel sayılı 63612,90 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadim kullanım ve Mera Komisyonu Kararı ile mera olarak belirlenmesi nedeniyle mera olarak sınırlandırılmış ve tespit kesinleşmiştir. Davacı ... ve arkadaşları, yasal süresi içinde, taşınmazın adlarına tespit edilen 1281 sayılı parsel ile bir bütün olduğu ve aynı tapu kaydı kapsamında kaldığı iddiasına dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 501 ada 29 sayılı parselin Özel sicil kaydının iptali ile 1281 sayılı parselin malikleri görünen davacılar adına, güncellenen intikalleri de gözönüne alınarak tesçiline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı dayanağı olan tapu kaydının çekişmeli 501 ada 29 sayılı parsel ile birlikte dava dışı 1274, 1278, 1280 ve 1281 sayılı parsellere uyduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli olmayıp, değerlendirme de dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Davacı taraf dayanağı olan 1/2'şer paylı ve "5 dönüm" miktarındaki Temmuz 324 tarih, 16 sıra nolu tapu kaydı ve 310 tarih 125 numaralı tasdiksiz yoklama kaydı hudutları "çayır, pazaryolu, pınarayağı, .... ve sahibi senet" okumakta olup, değişir nitelikte sınırlıdır.

Tapu kayıtları miktarlarından fazla olarak, dava dışı "14.060" metrekare yüzölçümündeki 1281 parsele revizyon gördüklerinden, bu taşınmazın kadastro tespiti kesinleşmiş olduğundan, çekişmeli taşınmazı kapsadıklarından söz edilemez. Çekişmeli taşınmaz, kamu malı niteliğinde çayır olarak tespit edilmiş ve tespiti kesinleşmiştir.

Mahkemece yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişi, tespit bilirkişisi ve davacı tanıklarının taşınmazların niteliğine, özel çayır ya da kamu malı niteliğindeki çayır olup olmadığına yönelik beyanları çelişkili olduğu gibi, mahkemece çekişmeli taşınmazı ve kaydın revizyon gördüğü dava dışı parselleri çevreleyen tüm komşu parsellerin tutanakları ve dayanaklarını oluşturan belgeler getirtilmek suretiyle keşifte bu kayıtlardan yararlanılmamış, yerel bilirkişilerin ve taraf tanıklarının tapu kayıtları hudutları ile ilgili soyut beyanları ile yetinilerek karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için; tüm komşu parsellerin tutanak ve dayanaklarını oluşturan belgeler getirtilip, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu da hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, davacı tarafın dayanağını oluşturan tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup, kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazlar üzerindeki tasarruf şekli, niteliği, taşınmazın özel ya da kamu malı çayır niteliğindeki yerlerden olup, olmadığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yargılama boyunca dinlenen yerel bilirkişi, tespit bilirkişisi ve tanık beyanları arasındaki çelişki, yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalıdır.

Taşınmazın etrafının çevrili olup olmadığı, taşınmaz üzerinde davacılardan başkasının zilyetliğinin bulunup, bulunmadığı kesin olarak belirlenmelidir.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu, komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye, uygulanan kayıtların kapsamını belirten, keşfi takibe imkan veren, davacıların dayanağını oluşturan tapu kayıtlarının kapsadığı alanın davaya konu parseller içerisindeki konumunu gösteren ayrıntılı ve gerekçeli rapor ve kroki düzenlettirilmeli, keşif sırasında çektirilecek fotoğraflar üzerinde taşınmazın ve mümkün olduğu taktirde tapu kayıtlarının revizyon gördüğü dava dışı parsellerin sınırları da,