Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2010/6055 K.2010/7627

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 6, 7, 8, 9, 11, 15, 16, 17, 18, 19, 29, 31, 33, 54, 89, 91, 92, 93, 94, 179, 181, 183, 194, 196, 204 ve 230 parsel sayılı 28300, 26400, 20900, 21100, 51100, 13100, 13900, 10300, 10500, 43200, 8900, 27300, 58800, 44000, 37600, 33100, 39400, 38000, 35000, 94200, 52600, 54000, 38500, 39800, 11400 ve 57500 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmişlerdir.

Davacılar tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 6, 7, 8, 9, 11, 15, 16, 17, 18, 19, 29, 31, 33, 54, 89, 91, 92, 93, 94, 179, 181, 183, 194, 196, 204 ve 230 parsel sayılı taşınmazların payları oranında davacılar adlarına tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacıların dayanağı vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsadığı, çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, davacı taraf lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı taraf dayanağı vergi kayıtları yöntemince uygulanıp kapsamları belirlenmemiş, taşınmazların niteliği ile ilgili olarak 3. kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmamış, çekişmeli her taşınmaz üzerinde zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve zilyetliğin süresi ayrı ayrı yöntemince araştırılmamış, meraya komşu olan çekişmeli taşınmazlar yönünden yöntemine uygun mera araştırması yapılmamış, çekişmeli taşınmazlar ile hududunda bulunan mera parselleri arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir şekilde fotoğrafları çektirilmemiş,

mahkeme gözlemleri keşif tutanağına geçirilmemiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, aynı ve komşu köylerden olmak üzere zilyetlik tanıkları ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında yapılacak keşif sırasında davacı tarafın dayandığı vergi kayıtları okunup, vergi kayıtlarının hudutlarının mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tesbiti için tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar ile, vergi kayıtlarının kapsamı haritasında işaret ettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından her bir taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan;

çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, alınan beyanlar ile önceki keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişilerin beyanları arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde giderilmeye çalışılmalı, çekişmeli taşınmazlar ile komşusu bulunan mera parselleri arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmeli,

çekişmeli taşınmazların mera olduğu sonucuna varıldığı takdirde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukuken iktisap sağlamayacağı gözetilmeli, çekişmeli taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir şekilde fotoğrafları çektirilmeli, mahkeme gözlemleri her taşınmaz yönünden ayrı ayrı keşif tutanağına geçirilmeli, davacı tarafın belgesiz olarak aynı çalışma alanı içinde taşınmaz iktisap edip etmediği sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, belgesiz araştırması yönünden dosyadaki yazı cevapları arasındaki çelişki giderilmeli,

davacı taraf adına belgesizden tespit edilen taşınmazların kadastro tutanakları ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının getirtilmesi suretiyle davacı taraf adına belgesizden tespit edilen taşınmaz miktarları denetlenmeli, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.