Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/1283 K.2011/2952

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında 115 ada 68 ve 69 parsel sayılı 107880,02 ve 112995,85 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduklarından söz edilerek davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar ..., ... ve ..., yasal süresi içinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazların müştereken adlarına tescilleri istemi ile ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davaların kabulüne, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile çekişmeli 115 ada 68 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi krokisinde (B) harfi ile gösterilen bölümünün davacılar ..., ... ve ... adlarına payları oranında, (A) harfi ile gösterilen bölümünün tespit gibi davalı Hazine adına, çekişmeli 115 ada 69 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi krokisinde (C) harfi ile gösterilen bölümünün davacılar ... ve ... adlarına, (D) harfi ile gösterilen bölümünün ise tespit gibi davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece temyize konu edilen 115 ada 68 parsel sayılı taşınmazın (B), 115 ada 69 parsel sayılı taşınmazın ise (C) harfi ile gösterilen bölümleri üzerinde davacılar yararına edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan inceleme, uygulama ve araştırma hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli bölümlerin sınırında 115 ada 73 sayılı mera parseli bulunduğu halde, yöntemince mera araştırması yapılmamış, komşu mera parselinin kadim ya da tahsisli mera olup olmadığı araştırılmamıştır. Kabule göre de; keşifte davacıların belli bir yüzdeye göre taşınmazlarda zilyet oldukları belirtilmişse de bu oranın neye dayalı olduğu da anlaşılamamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için taşınmazların bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla keşif icra edilmeli, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa,

komşu 115 ada 73 sayılı mera parselinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümleri ile

komşu mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldıkları, hangi bölümün kim tarafından kullanıldığı, taşınmaz bölümlerinin öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmaz bölümlerinin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmedikleri, imar ve ihyaya konu edilmiş iseler, ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği,

zaman içinde sınırlarında mera yönünden genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı, ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayıp, tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, çekişmeli taşınmaz bölümleri ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, çekişmeli bölümlerin mera olmadığının ve davacı tarafın iktisaba yeterli zilyetliğinin bulunduğunun anlaşılması halinde,

davacılar adına belgesiz olarak aynı çalışma alanı içinde taşınmaz iktisap edilip edilmediği sorulmak suretiyle miktar sınırlamasına ilişkin araştırma yapılarak, davacıların belgesizden edinebileceği taşınmaz miktarı belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.