Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2011/4859 K.2011/3564

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 107 ada 10, 110 ada 1, 111 ada 16 parsel sayılı 56.905,06, 16.393,55 ve 35.395,44 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, komşu parsellere uygulanan tapu kaydı ve vergi kayıtlarının bu parseller yönünü “tepe” ve “mera” okuması nedeniyle 107 ada 10 ve 110 ada 1 sayılı parseller mera, 111 ada 16 sayılı parsel davalı Hazine adına tarla olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 107 ada 10, 110 ada 1, 111 ada 16 sayılı parsellerin davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine vekilinin 107 ada 10 ve 111 ada 16 sayılı parsellere yönelik yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile bu parsellere ilişkin hükmün ONANMASINA,

2- Davalı Hazine vekilinin 110 ada 1 sayılı parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, çekişmeli parselin tarım arazisi olduğu, davacı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hazine ile davacı taraf arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı yönündedir.

Çekişmeli taşınmazın üç sınırı mera parseli ile çevrili olduğu halde usule uygun mera araştırması yapılmamış, mahkemece mahallinde yapılan keşifte aynı köyden tanık dinlenmiş, tek kişiden ibaret ziraatçı bilirkişi raporu ile yetinilmiş, bu raporda çekişmeli taşınmaz ile komşusu olan mera parseli arasında ayırıcı yapay ya da doğal unsur bulunup bulunmadığı belirtilmediği gibi bu husus mahkeme gözleminde de ifade edilmemiştir.

Komşu köyden iki tane yerel bilirkişi dinlenmek suretiyle, taraf tanıkları dinlenmeksizin, çekişmeli taşınmazın fotoğrafları çektirilmeden karar verilmiştir. Doğru sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve üç

kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu da hazır olduğu halde keşif icra edilmelidir. Uzman ... mühendisi kurulundan arazinin niteliği, toprak yapısı ve komşu 110 ada 2 ve 3 parsel sayılı mera ile arada ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığı konusunda ayrıntılı ve gerekçeli bilgi alınmalı, taşınmazların vasıfları kesin olarak saptanmalıdır.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Keşifte taşınmazın fotoğrafları çekilmeli, mahkeme gözlemi keşif tutanağına yazılmalıdır. Çekişmeli taşınmazın doğusunda ve batısında yer alan yolların kadim olup olmadığı belirlenmelidir.

Yargılama sırasında toplanan delillerin tutanağın edinme sebebi sütunundaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişilerinin tamamı tanık sıfatıyla dinlenilip aykırılığın giderilmesine çalışılmalıdır. Çekişmeli taşınmazın nitelikleri değerlendirilirken komşu parsellerin nitelikleri üzerinde de durulmalıdır.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede Toprak Komisyonunca çalışma yapıldığı, çekişmeli taşınmazın şahıs adına tapulu yerlerden olduğu belirtilerek haritaya bağlanıp dağıtım dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Keşif sırasında toprak komisyonu haritası, kadastro paftası ölçekleri eşitlenip çakıştırılarak yapılacak uygulama sonunda, çekişmeli taşınmaz üzerinde Toprak Tevzii Komisyonunca ne gibi işlem yapıldığı ve çekişmeli taşınmazın konumunu gösterir ayrıntılı ve gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.