Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2012/5877 K.2012/7945

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 10.07.2007 gün ve saatte temyiz edenlerden ... vekili Avukat ..., ...vs. vekili Avukat ... ile ... vekili Avukat... geldiler. Gelenlerin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 114 ada 24 ve 121 ada 38 parsel sayılı 276.200 ve 2.963.397 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı ve vergi kaydı nedeniyle ... ve arkadaşları adına tespit edilmiş, komisyon incelemesi sonucunda tapu kayıt miktar fazlasının mera olduğu sonucuna varılarak 114 ada 24 sayılı parselin 275.791 metrekare yüzölçümü ile tapu kaydı malikleri adına, 114 ada 24 sayılı parselden ifrazen oluşan 114 ada 41 ve 121 ada 38 sayılı parsellerin mera niteliği ile ...

Belediye Başkanlığı adına tesciline karar verilmiştir.

Davalı tarafın itirazı Kadastro Komisyonunca kabul edilerek 114 ada 41 sayılı parsel işlemden kaldırılarak 114 ada 24 sayılı parsel ile tevhit edilerek ... ve arkadaşları adlarına, 121 ada 38 sayılı parselden (A) ila (E) ve (G) harfleri ile gösterilen bölümlerin ifrazı ile 38 sayılı parselin ... ve arkadaşları adlarına, 121 ada (A), (B), (C), (D), (E) ve (G) harfi ile gösterilen bölümlerinin ... ve arkadaşları adlarına tesciline karar verilmiştir. Davacı ...

Başkanlığı, taşınmazların mera olduğu iddiasına dayanarak çekişmeli taşınmazların tapu kaydı miktarı olan 275.791 metrekarenin belirlenerek bakiyesinin ... Belediyesi adına tescili için dava açmıştır. Yargılama sırasında ... çekişmeli taşınmazların mera olduğu, ... ise, komisyon kararında 121 ada (G) bölümü ile ilgili hissenin yanlış hesaplandığı iddiasına dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ve çekişmeli 114 ada 24 sayılı parselin 31.01.1995 tarihli fen bilirkişisi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölümünün ... ve arkadaşları adına tesciline, 114 ada 24 sayılı parselin geriye kalan bölümü ile 121 ada 38 sayılı parsel ve (A), (B), (C), (D), (E), (G) bölümlerinin mera olarak sınırlandırılıp özel siciline kaydına karar verilmiş; hüküm, davacı ...

Başkanlığı, müdahil ... vekili ile müdahil..., davalı ...ve arkadaşları vekili ve davalılar ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davalıların dayanakları ve aynı zamanda tespite dayanak yapılan K.evvel 1926 tarih 37 numaralı tapu kaydının çekişmeli taşınmazlarla birlikte çok geniş bir alanı kapsadığı tapu kaydının sabit hudutlu olmadığı bu nedenle kapsamının yüzölçümüne göre tayini gerektiği gerekçesi ile 114 ada 24 sayılı parselin fen bilirkişisi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölümünün tapu kaydı maliki ve mirasçıları adına tesciline, tapu kaydı kapsamı dışında kalan bölümün ise mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiştir.

Çekişmeli taşınmazların tespit dayanakları Şubat 1963 tarih 1, 2, 6 nolu, Kasım 1956 tarih 26, Mart 1963 tarih 6, Aralık 1944 tarih 39 numaralı tapu kayıtları ile 68 tahrir numaralı vergi kaydıdır.

Mahkemece tespit dayanağı olan tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa oluşum belgeleri ve haritası ile birlikte getirtilmemiş, tapu kayıtları ile vergi kaydı mahalline yöntemince uygulanmamış, kapsamları tereddüde yer bırakmayacak şekilde kesin olarak belirlenmemiştir.

Tapu uygulamasında çekişmeli taşınmazları kenardan çevreleyen komşu parsellerin tespit tutanaklarının dayanağını oluşturan kayıtlardan yararlanılmamış, tapu kaydı kapsamı dışında kalan bölümün kadim mera olup olmadığı usulünce araştırılmamıştır. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle taraflardan iddia ve savunmalarıyla ilgili deliller istenmelidir.

Tespit dayanağı olan tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile oluşumlarına esas belgeler ve varsa haritaları getirtilmeli, komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı ve yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu da hazır olduğu halde keşif icra edilmelidir.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında vergi kaydı ve tapu kayıtları okunup kayıtlarda yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bu suretle kayıtların kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tesbit edilmelidir. Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtları hudutlarının arz ettikleri özelliklerle taşınmazların tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir ayrıntılı ve gerekçeli kroki ve rapor düzenlettirilmelidir.

Üç kişiden oluşan uzman ziraat mühendisi kurulundan arazinin niteliği, toprak yapısı hakkında ayrıntılı ve gerekçeli bilgi alınmalı, taşınmazların vasıfları kesin olarak saptanmalı ve fotoğrafları da çekilmelidir. Tapu ve vergi kaydı kapsamı dışında kalan bölümün kadim mera olup olmadığı araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Kabule göre de 114 ada 24 sayılı parselin fen bilirkişisi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölümünün toplam 88320 pay kabul edilerek bu payların tapu kaydı malikleri ve mirasçıları adına tesciline karar verildiği halde, dağıtılan pay toplamı 88920 pay olmakta bu şekilde pay ve paydada eşitlik sağlanmamaktadır. Pay ve paydada eşitlik sağlanmayıp doğru sicil oluşturulmaması da hatalıdır.