Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/11401 K.2013/11200

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında taşlık niteliğinde tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve 28.10.2011 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A ve B) harfleri ile gösterilen 12.562,93 ve 7.722,51 metrekare yüzölçümündeki bölümlerin davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Dava konusu yer, 1976 yılında yapılan tapulama sırasında taşlık niteliğinde tespit dışı bırakılmıştır.

Ancak taşınmazın çevresi mera parselleri ile çevrili olup, mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadığı gibi, hava fotoğrafları uzmanı olmayan ziraat ve jeoloji mühendislerince tanzim edilen rapora göre davacı yararına zilyetlik yolu ile mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek hüküm kurulması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

O halde Mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için, dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları ve memleket haritaları ve tespit edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları usulüne uygun ve tarihleri açıkça yazılmak suretiyle getirtilmeli, bundan sonra,

yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu kadastro çalışma alanındaki mahalle ya da köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıkları ile jeodezi veya fotoğrametri uzmanı harita mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle taşınmaz başında yeniden yapılacak keşifte bilirkişilerce ortaklaşa hazırlanacak raporda, stereoskop ile (yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda) inceleme yaptırılarak taşınmazın dava tarihine göre 20 yıl öncesindeki niteliğinin ne olduğu,

tarım arazisi olarak kullanılan yer olup olmadığı, konusunda önceki raporları da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı ve komşu mera parselinden açılan kısımların bulunup bulunmadığı yerel bilirkişiler ve tanıklar yardımı ile de tespit edilmeli, taşınmazın mera parseli ile karşılaştırmaya olanak verir şekilde fotoğrafları çekilerek fen bilirkişisinden bu fotoğraflar üzerinde mera parseli ve çekişme konusu taşınmazın sınırları göstermesi istenmeli, taşınmazın öncesinin mera olması halinde zilyetlikle iktisap edilemeyeceği göz önünde bulundurulmalı,

taşınmazın öncesinin mera olmadığı saptandığı takdirde koşulların varlığını belirlemek bakımından taşınmazın hangi tarihte kim tarafından imar-ihyasına başlandığı, imar-ihyanın hangi tarihte bittiği, taşınmaz üzerinde ekonomik amacına uygun tarımsal zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve kim tarafından ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi sözleri, bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde giderilmesine çalışılmalı, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.