Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2013/614 K.2013/1837

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında çekişmeli 112 ada 44, 46, 52, 53, 56, 57, 80 ve 125 ada 5 parsel sayılı 13379.95, 12195.15, 25099.24, 6567.53, 10290.47, 11.571.07, 1016108 ve 49320.72 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından davalılar Hazine ve Elaçmaz Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Davacılar...'un imar ve ihya, miras yoluyla gelen hak ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ... aleyhine açtıkları bir kısım taşınmazların tespitinin iptaline ilişkin dava, 112 ada 44, 46, 52, 53, 57, 80 parsel sayılı taşınmazlar yönünden, davacı ...'in imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımına dayanarak açtığı bir kısım taşınmazların tespitinin iptaline ilişkin dava, çekişmeli 112 ada 52 parsel sayılı taşınmaz yönünden, davacı ...'in, miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak açtığı bir kısım taşınmazların tespitinin iptaline ilişkin dava,

çekişmeli 112 ada 57 parsel sayılı taşınmaz yönünden tefrik edilerek Kadastro mahkemesine aktarılan dava ile birleştirilmiştir. Yargılama sırasında ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli 112 ada 52 parsel sayılı taşınmaz yönünden davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 112 ada 52, 53, 56, 57, 80 ve 125 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, mera vasfıyla köy orta malı olarak sınırlandırılmalarına, 112 ada 44 ve 46 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davacı ...'un davasının kabulü ile bu taşınmazların davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı Hazine, davacılar ..., ..., ...ve arkadaşları, müdahil ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Çekişmeli 112 ada 52, 53, 56, 57, 80 ve 125 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar yönünden dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar ..., ..., ...ve arkadaşları ile müdahil Fadıl Akkaya'nın yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile bu taşınmazlar yönünden hükmün ONANMASINA,

2- Çekişmeli 112 ada 44 ve 46 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; mahkemece , dava konusu taşınmazların kamu malı niteliğinde mera olmadığı, tespit gününde taşınmazlar üzerinde adına tescile karar verilen zilyedi yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Dosyaya getirilen tapu kayıtlarına göre 1965 yılında dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca "Toprak Komisyonunca" yapılan çalışma ile taşınmazların belirtmelik tutanaklarının düzenlenerek haritaya bağlandığı ve bir kısım taşınmazlar hakkında 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca 26.11.1965 tarihinde Hazine adına tapu kaydı oluşturulduğu, 2004 yılında bölgede 4342 sayılı Yasa uyarınca mera komisyonunca Toprak Komisyonu çalışmaları esas alınarak mera tesbit ve tahsisi yapılıp, mera tahsis haritası ve eki belgelerin düzenlendiği, sonuçlarının kadastro tespit tarihinden önce ilan edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, mera tahsis çalışmalarının kesinleşip kesinleşmediği ve taşınmazların mera haritasının kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmemiş, hava fotoğrafları getirtilerek bunlardan yararlanılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, 4342 sayılı Yasa uyarınca bölgede yapılan mera tahsisine ilişkin harita ve eki belgeler ve hava fotoğrafları mercilerinden getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra, taşınmazlar başında yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava sonucunda yararı olmayan komşu belde ya da köyler halkından seçilecek yerel bilirkişiler ile aynı yöntemle belirlenecek tanıklar, uzman bilirkişi fen memuru ya da kadastro teknisyeni ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, sağ olan belirtmelik tutanağı bilirkişileri ile kadastro tespit bilirkişileri huzuruyla taşınmazlar başında keşif yapılmalı,

öncelikle geniş kapsamlı kadastro paftasının ölçeği ile mera tahsis haritasının ölçeği ve Hazineye ait tapu kaydının dayanağı olan toprak tevzii haritalarının ölçekleri eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı ve uzman bilirkişi tarafından haritalar çakıştırılarak yerine uygulanmalı, tahsisli meraların kapsamları kesin olarak belirlenmeli, 4342 sayılı Yasa'nın 21/2. maddesi hükmü de gözetilerek mera haritası içinde veya dışında kalan taşınmaz bölümleri hakkında yerel bilirkişi, sağ olan belirtmelik bilirkişileri ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, arazinin davacıya ne zaman intikal ettiği, taşınmazların kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı, kanunları uyarınca kaçak ve yitik kişilerden Hazineye kalan taşınmazlardan olup olmadığı, taşınmazların Hazine tapusunun kapsamında kalması halinde, Hazine tapusunun ihdasından önceki zilyetliğin ne kadar süreye ulaştığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınmalıdır.

Keşif sırasında bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu komşu parsellerin tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tespite aykırı sonuca varıldığı takdirde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, uzman ziraat bilirkişi ve mahkeme heyeti hazır olduğu halde taşınmazlar hep birlikte gezilip görülmeli, gözlem keşif tutanağına aynen geçirilmeli, gözlem yapılırken taşınmazların fiziksel yapısı, meyil durumu, dava konusu taşınmazlarda toprak ya da varsa taş unsurundan hangisinin üstün geldiği belirlenmeli,

bu olgular ve komşu taşınmazlar ile toprak yapısı yönünden yapılan mukayese keşif tutanağına aynen geçirilmeli, uzman ziraatçi bilirkişi kurulundan gözlemi yansıtacak biçimde ayrıntılı, gerekçeli, taşınmazların öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı ya da kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı hususunda ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı ve krokili rapor düzenlettirilmeli, komşu 45, 47 ve 77 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili davalardaki inceleme ve uygulamalar da göz önüne alınmalı,

meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun hukukça değer taşımayacağı düşünülmeli, gerektiğinde derdest olan komşu parsel dosyaları ile birleştirme hususu düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.