Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/20719 K.2015/11951

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “davacı Hazinenin tutunduğu tapu kaydı ve dayanak kayıtlarının tesisinden itibaren tedavülleri ile varsa haritası getirildikten sonra mahallinde yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi, komşu parsel dayanak kayıtlarının uygulanması, Komşu 165 ada 30 parsel sayılı taşınmazın dayanak 11.11.2005 tarih 2 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak dava konusu taşınmazı ne okuduğu saptanmalı ve sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 165 ada 29 parselin kadastro tespitinin iptali ile davacı hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı.... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar tespit ve mahalli bilirkişiler çekişmeli parselin davalının babasından kaldığını beyan etmiş ise de mahalli ve tespit bilirkişilerin yaşları itibariyle ermenilerin yaşadığı dönemi hatırlayacak kadar yaşlı olmamaları ve davacı Hazine'nin dava konusu taşınmazın mütegayyip ve firari şahıslardan kaldığına dair iddiasını dosyaya sunduğu tapu kaydı ile ispat etmiş olması, sunulan tapu kaydının zemine 4 hudut itibariyle de uyması,

nazara alınarak yerleşik Yargıtay içtihatlarınca ve uluslararası antlaşmalar gereğince çekişmeli taşınmaz kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal ettiği kanıtlandığı, 3402 sayılı Kanun'un 18/2 maddesi uyarınca bu yerlerin zamanaşımı yoluyla iktisabı mümkün olmadığından davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında yukarıda özetlenen hususlara işaret edilmesine rağmen, bozma ilamının gereği yerine getirilmemiş, dava konusu taşınmaza komşu parsellerin dayanak tapu kaydı ile davacı hazinenin dayanak yaptığı tapu kaydı, ek rapor alınmak sureti ile uygulanmış olup çekişmeli taşınmaz başında keşif yapılarak uygulanmamış ve çekişmeli taşınmazı okuyup okumadığı denetlenmemiştir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve ayrıca ziraat mühendisi ve fen bilirkişisi aracılığı ile keşif icra edilmelidir.

Yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.