Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/4918 K.2015/3103

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 102 ada 22, 23, 24, 28 ve 36 parsel sayılı, 2.787.58, 1.848.68, 1.791.51, 575.98 ve 2.607.93 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle. 102 ada 22 parsel davalılardan ..., 102 ada 23 ve 36 parseller eşit paylarla ... parsel ise eşit paylarla ... adlarına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine, dava konusu taşınmazların dava dışı 102 ada 38 sayılı mera parselinin devamı niteliğinde bulunduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 102 ada 22, 23, 24, 28 ve 36 parsel sayılı taşınmazların tespitinin iptali ile mera olarak sınırlandırılarak özel siciline yazılmalarına karar verilmiş, hüküm; davalılar ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalılar ..., ..., ... ve ...'ün çekişmeli 102 ada 23, 24, 28 ve 36 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyizleri bakımından: Davalılar ..., ..., ... ve ... yargılama sırasında Avukat ... tarfından temsil edilmişler, mahkeme kararı vekillerine 17.06.2013 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen karar 28.08.2013 tarihinde temyiz etmiştir.

Kararın tebliğ edildiği tarih ile temyiz tarihi arasında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432/1. maddesinde öngörülen 15 günlük temyiz süresi geçmiştir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 01.6.1990 tarih, l989/3 Esas ve l990/4 Karar sayılı kararı ve 6100 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanunun 432/4 maddesi gereğince temyiz isteminin süre yönünden REDDİNE,

2- Davalılardan ...'ün çekişmeli 102 ada 22 parsel sayılı taşınmaza, davalı ...'ün ise 102 ada 24 parsel sayılı taşınmazdaki payına yönelik temyiz itirazlarına gelince: Mahkemece, mahallinde keşif yapılmaksızın, çekişmeli taşınmazları komşu taşınmazlarla birlikte bir arada gösteren birleşik krokiye göre 102 ada 38 parsel sayılı mera parseli ile çekişmeli taşınmazların bütünlük oluşturduğu ve mera bütünlüğünün bozulduğu gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuştur.

Taşınmazın aynına ve niteliğine ilişkin olan eldeki davada mahallinde keşif yapılmaksızın karar verme olanağı bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, tüm tespit bilirkişileri, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve fen bilirkişi huzuruyla keşif icra edilmeli, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli,

mera tahsisi yoksa, komşu 102 ada 38 sayılı mera parselinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mahkemenin, taşınmazın konumu ve niteliğine ilişkin gözlemi tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği,

imar ve ihyaya konu edilmiş ise, ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği, zaman içinde sınırlarında mera yönünden genişleme olup olmadığı, hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı, ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığı, mera ile arada doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı ve taşınmazın meradan açılan bir yer olup olmadığını açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş somut verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli,

çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, taşınmazın niteliğinin tespiti açısından taşınmaza komşu bulunan ve aynı şekilde davalı oldukları anlaşılan komşu parsellerin kesinleşme durumları da göz önünde bulundurulmalı, taşınmazın öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça bir değer taşımayacağı düşünülmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.