Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10103 K.2018/3429

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... İlçesi ...

Köyü çalışma alanında bulunan ... parsel sayılı 33.080,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz davalı olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiş, ... parsel sayılı 176.560,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadim mera niteliği ile sınırlandırılmış, ... ve ... parsel sayılı 40.200,00 ve 48.380 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar dava dışı 88 parsel sayılı taşınmazla birlikte aynı tapu ve vergi kaydına dayalı olarak payları oranında ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından tapu kaydına dayalı olarak davalılar ... ve ... ve diğerlerine karşı, ... ve ... tarafından ve ... Köyü Tüzel Kişiliğine karşı, ... ve arkadaşları tarafından ... Köyü Kooperatif Başkanlığı'na karşı el atmanın önlenmesi istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı ayrı açtıkları davalar taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmesi nedeniyle ... Mahkemesine aktarılmıştır.

Davacı ... parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu öne sürerek askı ilan süresi içinde açtığı dava ile diğer dava dosyalarının birleştirilmek suretiyle mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişmeli ... ve ... parsel sayılı taşınmazların mera vasfıyla sınırlandırılmasına, ... ve ... parsel sayılı taşınmaz 6.773.760 pay kabul edilerek tespit malikleri ve (ölmüş bulunanların mirasçıları) adına payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş;

hüküm, ... vekili, yargılama sırasında ölen ... ve ... mirasçıları, ve ... tarafından tek bir temyiz dilekçesi ile ve ayrıca yargılama sırasında ölen ...'ın bir kısım mirasçıları vekili ve davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalılar ... ve ... mirasçılarının ... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki temyiz itirazları yönüyle; Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle ... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 2- Davacı ... mirasçılarının ... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki temyiz itirazları yönüyle;

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak; davacıların dayandığı Ağustos 1308 tarih 8 sayılı, 6 dönüm yüzölçümlü tapu kaydı mezarlık, dere, bükdibi, armut sınırlarını okumakta olup bu sınırların bir kısmı bilinememiş, zeminde gösterilememiş, diğer bir anlatımla dayanılan tapu kaydının taşınmazın tamamını ya da bir bölümünü kapsadığı ispat edilememiştir.

Hal böyle olunca; davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken davalı taraf lehine 3402 sayılı Yasa'nın 13/B-c maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu gerekçesiyle reddine dair hüküm kurulması isabetsiz ise de, gerekçenin bu şekilde DÜZELTİLEREK sonucu itibariyle doğru olan hükmün ONANMASINA, 35,90 TL temyiz karar harcının temyiz eden davacı ... ve davalılar ... ve ...'den alınmasına,

3- Davacı Hazinenin ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece; taşınmazların T. evvel 1289 tarih 13 sayılı tasdiksiz yoklama kaydı ile 1937 tarih 64 nolu vergi kaydı kapsamında kaldığı, öncesinde malikleri tarafından üzerine ev yapılmak, ekilmek ve hayvan otlatmak suretiyle zilyet edildiği, bir kısım yerin ise hayvan otlatılan yerlerden iken 1954-1957 yıllarında tarım arazısı haline getirilmek suretiyle zilyet ve tasarruflarında bulunduğu ve tespit tarihine kadar 20 yıllık zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının lehlerine gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı gibi varılan sonuç dahi kendi içinde çelişkilidir.

Dosya içeriğinden; dava konusu edilen taşınmazlar hakkında ayrı ayrı dava açılmış ve yargılamanın değişik aşamalarında birleştirilmiş olup 1979 yılında yapılan ilk keşfin, Hacı ...mirasçılarının açtığı dava yönüyle yapıldığı, diğer bir anlatımla da ... ve ... parsel sayılı taşınmazların keşfinin yapılmadığı, 1996 tarihli keşifde ise yerel bilirkişilerin dinlenmediği, hakkında hüküm kurulan ancak temyize gelmeyen diğer bir davacı tanığının ... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki beyanlarının alındığı, bu beyanların dahi soyut nitelikte olduğu,

... parsel hakkında da tanık ... beyanında, taşınmazların öncesinde hayvan otlatmak suretiyle kullanılırken sonrasında kısım kısım sürülmeye başlandığını, 1960 yılında köy muhtarınca men ettirilmelerine rağmen ekmeye devam ettiklerini belirttiği halde taşınmazların evveliyatının mera olup olmadığı belirlenmemiş; bir an için mera olmadığı kabul edilse dahi aktarılan davaların tarihlerinin 1965 -1966 -1974 olduğu dikkate alındığında davalılar lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluşması için gerekli 20 yıllık sürenin gerçekleşip gerçekleşmediği tereddütsüz olarak belirlenmemiş;

keşifte tapu ve vergi kaydı usulüne uygun şekilde uygulanmamış; fen bilirkişi raporunda da sınırlar gösterilmediği, aynı tapu kaydı komşu 88 parsel sayılı taşınmaza da revizyon görmesine rağmen bu taşınmazın tespitinin kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşmiş ise eldeki dosya yönünden dikkate alınması gerekip gerekmediği tartışılmamıştır. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle komşu 88 parsel sayılı taşınmazın ... sonucu oluşmuş tapu kaydının, hükmen oluşması halinde hüküm dosyasının yine taşınmazların bulunduğu yere ilişkin tüm stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından istenilerek dosya arasına getirtilmeli;

taşınmazların evveliyatının kamu malı niteliğinde mera olup olmadığının saptanması amacıyla mahallinde olabildiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerden seçilecek mümkün olduğunca yaşlı yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin kadim mera olup olmadığı,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dayanılan T. evvel 1298 tarih 13 sayılı tasdiksiz yoklama kaydı ile 64 nolu vergi kaydı yöntemince uygulanmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde aykırılık giderilmeye çalışılmalı, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirten ayrıntılı ve gerekçeli, değişik yönlerden çekilmiş fotograflarla desteklenmiş rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, fen bilirkişisinden keşfi izlemeye yeterli, kayıt uygulamalarını, sınırları gösterecek şekilde rapor istenmeli,

bilahare dosya hava fotograflarıyla birlikte jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek özelikle tespitten önceki tarihlere ait hava fotografları ile ... paftasının çakıştırılmak suretiyle taşınmazın tamamı yada bir kısım bölümleri üzerinde tespitten önce ekonomik amaca uygun bir kullanımın bulunup bulunmadığı, arz üzerinde sınırların oluşup oluşmadığı hususlarında ayrıntılı rapor istenmeli, dayanak kayıtların harman, yol, çökek gibi gayri sabit sınırlar içerdiği,

bu haliyle miktarıyla geçerli olabileceği, kayıt kapsamında kalan taşınmaz bölümlerin de ancak zilyetlikle birleşmesi durumunda malikleri lehine hüküm ifade edebileceği, evveliyatının mera olması halinde zilyetlikle kazanılmasının mümkün bulunmadığı, komşu 88 parsel sayılı taşınmazın da aynı kayda dayalı olarak tespitinin yapıldığı göz önünde bulundurulmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.