Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10579 K.2018/3795

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 136 ada 1, 2, 3 ve 4 parsel sayılı sırasıyla. 128.73, 29.98, 72.81 ve 110.00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle sırasıyla; ..., ..., ... ve ... adlarına tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından davalılar ... ve ... aleyhine Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i davası; davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Davacılar ... ve ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 136 ada 1, 2, 3 ve 4 parseller aleyhine ayrı bir dava açmıştır.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanağı ile dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda ... ve ...'nun davalarının reddine, 136 ada 1, 2, 3, 4 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, 136 ada 4 nolu parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine "taşınmaz üzerindeki betonarme ev ...'na aittir." şeklinde şerh düşülmesine, ...'nun davasının kabulü ile, müdahalenin men'ine dava konusu 03.09.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile sarı renkte gösterilen 38,97 metrekarelik kısmın yol olarak tespit dışı bırakılmasına karar verilmiş;

hüküm, davacı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; ...'nun davaya konu 136 ada 4 parsel sayılı taşınmazın bir kısmını neredeyse 15 sene evvel satın aldığı, bir kısmının kendi arazisi olduğu, bir kısmını da ...'dan satın aldığı, satın aldıktan sonrada dava konusu taşınmaz üzerindeki binayı yapmış olduğu, ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nden kadastro mahkemesine devredilen dosyada ihtilaf konusu olan yerin aslında ...'nun yeri olduğu, satış sırasında satıcısının ...'na aralarındaki yola girişinin engellememesi satıcının ileri sürdüğü, kadastro tespit çalışmaları sırasında ihtilaf konusu yerin yola bırakılması konusunda anlaşma yapılırken ..., ..., ... ve ...'in vefat eden kardeşi ... bulunduğu bir ortamda mulkiyetin ...'e ait olduğu ancak yolun geçisini engellemeyeceği şeklinde anlaşma yapıldığı, kadastro çalışmaları sırasında tarafların tümünün taşınmazların başında bulunduğu ve bu şekilde ölçüldüğü,

davacının dayanağı olan tapu kaydının dava konusu yerlerin bir kısmını kapsadığı, ancak dava konusu parsellerin kadastro geçmeden önce de davalıların uzun yıllar davacı ve nizasız olarak zilliyetliklerinde bulunduğu gerekçeleri ile yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ne var ki, davacılar ... ve ...'in dayanakları tapu kaydı tesisinden itibaren getirtilip keşifte usulünce uygulanmamış, dayanak tapu kaydının kapsamı ve hukuki değerini koruyup korumadığı belirlenmemiş, ...'in ve diğer tespit maliklerinin taşınmazlar üzerindeki zilyetliğinin hukuki nedeni tespit edilmemiş, taşınmazların evveliyatında kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği kesin olarak belirlenmemiş, ...'in nizalı taşınmaz üzerine ev yaparken tüm maliklerin rızasını alıp almadığı üzerinde durulmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için. Mahkemece öncelikle davacılar ... ve ...'in dayanak tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm dayanakları ile getirtilmeli, sonrasında mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tutanak bilirkişilerinin tümü ve fen bilirkişi huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında davacıların dayanağı tapu kaydı ve yapılacak araştırmaya göre varsa tapu kaydının haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir.

Ancak tapu kaydının krokisi zemine uygun değilse ve uygulama kabiliyeti yok ise veya dayanak tapu kaydı harita-krokiye bağlı değilse tapu kayıtlarının sınırlarına itibar edilmeli; bu amaçla dayanak tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için davacıya tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda ve miktarda değişiklik varsa bu değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özellikler hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Tapu kaydının revizyon gördüğü parsel ile bunlardan hükmen kesinleşenler varsa bu dosyalardaki kayıt uygulaması tapu kaydına kapsam tayin edilirken göz önünde bulundurulmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların evveliyatında kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, taşınmazları kimin, ne zamandan beri hangi hukuki sebebe dayalı olarak kullandığı, ...'in ve diğer tespit maliklerinin zilyetliğinin hukuki nedeninin ne olduğu, ...'in ev yaparken tüm maliklerin rızasını alıp almadığı hususları sorulularak maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların hudutları ile kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, dayanak tapu kaydının hukuki kıymetini koruyup korumadığı belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.