Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13047 K.2018/5760

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında,.../Yeni Mahalle çalışma alanında bulunan 184 ada 104, 237 ve 238, 185 ada 2, 186 ada 32 ve 33, 188 ada 97, 202 ada 16, 17, 23, 72, 74 ve 75, 222 ada 26 ve 74, 223 ada 13 parsel sayılı sırasıyla 6.673.60, 50.935.53, 983.96, 12.381.45, 5.822.23, 1.140.28, 17.619.29, 23.302,67, 30.175.73, 13.219,95, 10.939.33, 2.656.20, 3.899.25, 4.949.38, 2.826.24 ve 1.340,59 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan.

184 ada 104 ve 237, 185 ada 2, 186 ada 32, 188 ada 97, 202 ada 16, 17 ve 23, 222 ada 26 ve 74, 223 ada 13 parsel sayılı taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak sureti ile tespit edilmiş, 184 ada 238 ve 186 ada 33 parsel sayılı taşınmazlar Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ekonomik çıkar sağlanması mümkün olan yerlerden oldukları gerekçesiyle, 202 ada 74 parsel sayılı taşınmaz ise zilyedi tarafından terk edilen taşınmazlardan olduğu gerekçesiyle ... adına, 202 ada 72 parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ... adına,

202 ada 75 parsel sayılı taşınmaz ise aynı gerekçeyle ... adına tespit edilmiş ancak daha sonra genel mahkemede davalı olduklarının anlaşılması sebebiyle tutanakları davalı hale getirilmiştir. Davacı ... tarafından davalılar ... ve ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, davaya konu taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlenmiş olması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 184 ada 104 ve 238, 185 ada 2, 186 ada 32 ve 33, 188 ada 97, 202 ada 17, 72, 74 ve 75, 222 ada 26 ve 74 parsel sayılı taşınmazların kök muris ...Eryılmaz mirasçıları adına, 184 ada 237, 202 ada 16 ve 23, 223 ada 13 parsel sayılı taşınmazların ise ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Kadastro tespitinden önceki tarihte Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı ... Eryılmaz tarafından ... ve Gömürgen Belde Belediye Başkanlığı aleyhine açılan tescil davası, yargılama devam ederken çekişmeli taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmesi sebebiyle görevsizlik kararı verilerek Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Ne var ki, hüküm tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa'nın 1. maddesi uyarınca Büyükşehir Belediyelerinin sınırları, tüm ilin mülki sınırları haline gelmiş olup, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki belde ve köylerin tüzel kişilikleri kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine katılmıştır. Somut olayda, 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1/13. maddesi uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan davalı ... Belde Belediyesinin bağlı bulunduğu ...

Başkanlığı ile TMK'nın 713/3. maddesi gereğince ilgili kamu tüzel kişiliği olması sebebiyle Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekirken taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilerek hüküm kurulması isabetsizdir. Taraf teşkili dava şartlarından olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerekmekte olup, bu şart sağlanmadan davanın esasına girilemez.

Öte yandan, mahkemece davanın esasına ilişkin olarak yapılan inceleme ve araştırma da yetersizdir.

Şöyle ki, dava konusu 186 ada 33 parsel sayılı taşınmazın sınırında orman parseli yeralmasına, 186 ada 33 ve 184 ada 238 parsel sayılı taşınmazların bir bölümü hakkında keşifte dinlenilen tanık ve bilirkişilerce mera iddiasında bulunulmasına, ayrıca ziraat bilirkişi raporunda 184 ada 238 parsel sayılı taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyet yapılmasına izin vermeyecek derecede yoğun taşlık bulunduğu belirtilmesine rağmen mahkemece bu taşınmazlar yönünden yöntemine uygun şekilde mera, orman ve zilyetlik araştırması yapılmamıştır.

Ayrıca, bir taşınmazın niteliği ile kullanım şekli ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde somut olayda hava fotoğraflarından yararlanılmamış, üçlü ziraat bilirkişi kurulundan bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmamış, keşif sırasında dinlenen bilirkişi ve tanıkların hüküm kurmaya elverişli olmayan beyanlarıyla yetinilerek karar verilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle, 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa'nın 1. maddesi uyarınca husumet yaygınlaştırılıp Akkışla Belediye Başkanlığı ile Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı yöntemine uygun şekilde davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, genel mahkemedeki davanın açılış tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar, bilinen en eski tarihli uydu fotoğrafları,

amenajman planları ile 1/25000 ve 1/5000 ölçekli memleket haritaları ilgili kurumlardan getirtilerek dosyasına konulmalı, komşu taşınmazların tamamının varsa kadastro tutanakları ve dayanakları ile davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, bundan sonra da mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri ile 1 fen bilirkişisi, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi, 1 orman mühendisi ve 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak vasfında olup olmadıkları, bu nitelikteki yerlerden değillerse imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıkları, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmazlar imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise nasıl ve ne şekilde emek ve masraf sarfı ile imar-ihya edildikleri, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişkiler oluştuğu takdirde yöntemine uygun şekilde çelişkiler giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tespite aykırı sonuca ulaşıldığı takdirde tespit bilirkişilerinin tümü tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki tarımsal niteliklerini bildiren, kamu orta malı mera, yaylak veya otlak vasfında olup olmadıklarını ve sınırda bulunan bu nitelikteki yerlerle aralarında doğal ya da yapay ayırıcı bir unsur bulunup bulunmadığını açıklayan, varsa imar-ihyanın tamamlanma tarihi ile zilyetliğin sürdürülüş şekli ve süresini bilimsel verilere dayalı olarak belirten, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini irdeleyen, önceki ziraat bilirkişi raporlarını değerlendiren,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları, memleket haritaları ve uydu fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki nitelikleri, mera, yaylak ve kışlak vasfında veya buraların devamı niteliğinde olup olmadıkları, taşınmazların ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadıkları ve kullanımların hangi tarihten itibaren ne şekilde olduğu,

varsa imar-ihyalarının tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığı, taşınmazların kullanımlarına ara verilip verilmediği hususlarında ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, orman mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadıklarını ve orman yasaları karşısındaki durumlarını açıklayan bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra da iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Y/T