Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13866 K.2018/3292

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan ... ada ... parsel sayılı 47.099,63 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dereden kazanıldığından bahisle ve hali arazi vasfıyla ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ... ... irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebiyle, davacı ... tapu kaydı, taksim, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebiyle, davacı ... aynı sebeple, davacı ... aynı sebeple, davacı ... ve müşterekleri, davacı ... aynı sebeple ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, teknik bilirkişilerin 18.11.2014 tarihli raporuna ekli krokide ... ada ... parsel olarak belirtilmiş olan 6.556,99 metrekarelik kısmın ifraz edilerek, ... adanın ... parsel numarası verilmesine, bu kısmın "hali arazi" vasfı ile ... adına, (C) harfi ile belirtilen 987,20 metrekarelik ve (D) harfi ile belirtilen 540,66 metrekarelik kısmın ayrı ayrı ifraz edilerek, ... adanın son parsel numarası verilmesine, aynı kısmın "hali arazi" vasfı ile davacı ... ... adına, (F) harfi ile belirtilen 641,81 metrekarelik kısmın ifraz edilerek,

"hali arazi" vasfı ile davacı ... adına, (B) harfi ile belirtilen 845,57 metrekarelik kısmın ifraz edilerek "hali arazi" vasfı ile hisseleri oranında davacı ... ve müşterekleri adına, (A) harfi ile belirtilen 1.988,80 metrekarelik ve (G) harfi ile belirtilen 502,67 metrekarelik kısmın ayrı ayrı ifraz edilerek, "hali arazi" vasfı ile ... ve diğerleri adlarına payları hüküm fıkrasında gösterilerek, (E) harfi ile belirtilen 655,54 metrekarelik kısmın ifraz edilerek, "hali arazi" vasfı ile davacı ... ve diğerleri adlarına payları oranında, (H) harfi ile belirtilen 438,51 metrekarelik kısmın ifraz edilerek,

"hali arazi" vasfı ile ... ve diğerleri adına payları hüküm fıkrasında gösterilerek, aynı tarihli rapora ekli krokide küçük harflerle (a) harfi ile belirtilen 3.874,70 metrekarelik, (b) harfi ile belirtilen 5.211,79 metrekarelik, (c) harfi ile belirtilen 4.245,81 metrekarelik, (d) harfi ile belirtilen 4.704,16 metrekarelik, (e) harfi ile belirtilen 1.338,45 metrekarelik, (f) harfi ile belirtilen 8.081,48 metrekarelik ve (g) harfi ile belirtilen 4.040,95 metrekarelik kısımların ifraz edilerek, "hali arazi" vasfı ile ... adına birbirini takip edecek şekilde son parsel numaraları verilerek tapuya tesciline karar verilmiş;

hüküm, ... dışındaki davacılar ... ve diğerlerinin müşterek vekili ile davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılardan ..., ... ve ... 28.03.1966 tarih ve 184 sıra numaralı tapu kaydına, davacı ... bu tapu kaydının yanında 09.04.1936 tarih ve 29 sıra numaralı tapu kaydına, davacı ... ve müşterekleri Temmuz 1948 tarih ve 47 sıra numaralı tapu kaydına, davacı ... ... mahkeme kararı ile irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümleri kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilebilecek nitelikte olduğu gibi, davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının da çekişmeli bölümleri kapsadığı gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Davacıların dayandıkları tapu kayıtları tüm tedavülleri ile getirtilmemiş, revizyon görüp görmedikleri sorulmamış, tapu kayıt malikleri ile davacılar arasındaki irsi ya da akti ilişki belirlenmemiş, komşu parsel tutanakları getirtilerek usulünce tapu kayıt uygulaması yapılmadığı gibi dosyada mevcut jeolog bilirkişi raporuna göre taşınmaza yol inşaatı sırasında dolgu yapıldığını bildirdiği halde öncesi dere yatağı olduğundan bahisle ham toprak vasfıyla ... adına tespit edilen taşınmazın çekişmeli bölümlerinin zilyetlikle kazanılabilecek nitelikte olup olmadıkları hususundaki tereddüt giderilmemiştir.

Eksik incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle davacıların dayandıkları tüm tapu kayıtları tesislerinden itibaren bütün tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, tapu kayıtlarının başka taşınmazlara da revizyon görüp görmedikleri sorulmalı, revizyon görmüşlerse ilgili taşınmazların ... tutanakları ve kesinleşmiş iseler tapu kayıtlarının onaylı örnekleri dosya arasına alınmalı, taşınmazın batısında bulunan yol hakkında kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı araştırılmalı varsa kamulaştırma haritası getirtilmeli, bu yoldan sonra gelen komşu taşınmazların ... tutanakları tüm dayanaklarıyla getirtilerek dosya tamamlanmalı,

kayıt maliklerinin verasete esas nüfus kaydı yahut veraset ilamı getirtilerek taraflar ile kayıt malikleri arasında varsa irs ilişkisi kurulmalıdır. Bundan sonra taşınmazlar başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi, taraf tanıklarının tümü ve tespit bilirkişileri hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak olan keşifte tapu kayıtları tesislerinden itibaren tedavülleriyle birlikte okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazların intikali ve tasarrufu ile kayıt malikleri ile davacılar arasında varsa irsi veya akti ilişki hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli,

daha sonra fen bilirkişisine uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar ile her bir tapu kaydının kapsadığı beyan olunan bölüm farklı renklerle haritasında işaretlettirilerek kroki düzenlettirilmeli, varsa revizyon gördüğü parseller de göz önüne alınarak tapu kayıtlarının dava konusu bölümleri kapsayıp kapsamadığı net olarak tayin edilmeli,

dosyada mevcut fen bilirkişilerinin 18.11.2015 havale tarihli raporlarına göre Temmuz 1948 tarih ve 47 sıra numaralı ve Mart 1289 tarih ve 632 sıra numaralı sicilden gelen 28.03.1966 tarih ve 184 sıra numaralı tapu kayıtlarının aynı bölümleri kapsama ihtimali olduğundan, davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının iç içe geçmeleri halinde hangisine değer verileceği tartışılmalı, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tanık sıfatıyla tespit bilirkişileri dinlenilmeli,

çekişmeli bölümlerin dayanılan tapu kayıtlarının kapsamı dışında olup da tapusuz sayılan yerlerden olmasının anlaşılması halinde taşınmazın tespitteki niteliği dikkate alınarak araştırma yapılmalıdır.

Bu kapsamda tespit tarihi olan 2011 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle getirtilerek jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu hususlarında

rapor alınmalı, jeolog bilirkişiden taşınmazın öncesinin dere yatağı olup olmadığı, derenin etkisi altında olup olmadığı hususlarında, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, taşınmazın dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, sonucuna göre bir karar verilmelidir.