Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/15263 K.2017/7208

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ... (....) Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda ... Vakfı adına kayıtlı bulunan eski 2692 parsel sayılı 29207 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 28119 ada 5 parsel numarasıyla ve 29.241,55 metrekare yüzölçümlü olarak ve .... Mahallesi çalışma alanında bulunan eski 2975 parsel sayılı 2.806.023,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 28156 ada 1 parsel numarasıyla ve 2.804.511,78 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ...

Genel Müdürlüğü vekili, uygulama kadastrosu sırasında kendilerine ait eski 2698 yeni 28119 ada 5 parsel ve eski 2975, yeni 28156 ada 1 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünün eksildiği iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen esastan ve kısmen görevsizlik nedeniyle reddine, dava konusu ...

Mahallesinde bulunan eski 2692 parsel nolu taşınmazın, uygulama tutanağındaki tespit gibi 28119 ada 5 parsel sayısında ve 29.241,55 metrekare yüzölçümünde tapuya tescil edilmek üzere tapu siciline aynen aktarılmasına, dava konusu ....

Mahallesinde bulunan eski 2975 parsel yeni 28156 ada 1 parsel nolu taşınmaz hakkında, 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a maddesi gereğince yapılan kadastro tespitine itiraz yönünden Mahkemenin görevsizliğine, dosyanın, 28156 ada 1 nolu parsel yönünden karar kesinleştiğinde iki hafta içinde Mahkememize başvurulması durumunda görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... Genel Müdürlüğü vekili, dava dilekçesinde uygulama kadastrosu sırasında 2.806.023,26 metrekare yüzölçümlü 2975 parselin, 28156 ada 1 parsel ve 2.804.511,78 metrekare yüzölçümlü olarak ve 63.785,00 metrekare yüzölçümündeki 2698 parselin, 28119 ada 5 parsel ve 63.581,87 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edildiğini, taşınmazların yüzölçümünün azaldığını ileri sürerek dava açmıştır.

Dava dilekçesinde 63.785,00 metrekare yüzölçümlü eski 2698 parselin uygulama kadastrosu ile 28119 ada 5 parsel numarasını aldığı belirtilmiş ise de. 28119 ada 5 parsel sayılı taşınmazın eski parsel numarası 2692 olup, yüzölçümü ise 29.207,00 metrekaredir. Tapu kayıtlarına göre eski 2692 parsel sayılı taşınmaz ile eski 2698 parsel sayılı taşınmazın maliki Muratpaşa Vakfıdır.

Mahkemece, davacı taraftan dava konusu edilen taşınmazın hangisi olduğu sorulup açıklığa kavuşturulmadan yargılama 28119 ada 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinden yürütülmüş ise de, HMK'nın 31. madde uyarınca hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Ayrıca, çekişmeli taşınmazlar hakkında düzenlenen bilirkişi raporları, uygulama kadastro paftası ile taşınmazların uygulama kadastrosu yapılmadan önceki tesis kadastrosuna ait pafta haritası, bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamı ve eki olan harita çakıştırılmadan düzenlendiğinden hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile hüküm kurulamaz.

O halde, doğru sonuca ulaşmak için, öncelikle HMK'nın 31. madde uyarınca hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında Mahkemece, davacı vekilinden dava etmek istediği taşınmazların hangisi olduğu sorulup, bu husus açıklığa kavuşturulmalı, dava edilen parsel eski 2692 parsel sayılı taşınmaz ise, uygulama tutanağı aslı dosya arasına alınmalı, daha sonra denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları,

mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgeler toplanmalıdır. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi, fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Somut olayda; davacı vekili, vakfa ait taşınmazların yüzölçümlerinin eksildiği ididası ile dava açmış, ancak keşif sonucu tanzim edilen bilirkişi raporlarında komşu parsellerin yüzölçümlerindeki değişimlere yer verilmemiştir. Öte yandan; mahkemece, Muratpaşa Vakfına ait taşınmazlar ile komşu taşınmazlara ait arazi kadastrosu sırasında tanzim edilen ölçü krokisi, hesap cetveli, komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve varsa dayanakları getirtilmeden keşif yapılmıştır.

Hükme esas alınan fen bilirkişi raporu; eksik belgelere dayalı rapor tanzim edilmiş olması, komşu parsellerdeki artış ya da azalmaların değerlendirmeye alınmaması, davacıya ait parsellerin tesis kadastrosu ve sonrasında mahkeme ilamı ve eki kroki ile uygulama kadastrosu sırasında tanzim edilen paftaların çakıştırılmaması nedeniyle yetersizdir.

Hal böyle olunca; öncelikle davacıya ait taşınmazlar ve komşu taşınmazlara ait arazi kadastrosu sırasında tanzim edilen ölçü krokisi, hesap cetveli, ölçü cetveli, davacıya ait taşınmazlara tesis kadastrosu sırasında uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile varsa haritaları, komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve varsa dayanaklarının onaylı örnekleri getirtilmeli, daha sonra harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yeniden keşif yapılarak yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı,

bilirkişi raporuna göre komşu parsellerden dava konusu olması gerekenlerin uygulama kadastro tutanak asılları getirtilerek maliklerinin davaya dahil edilmesi için davacıya süre verilmeli, davaya ilk kez dahil edilecek olanların gösterecekleri deliller toplanmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine,