Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1724 K.2016/1443

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, .... Köyü çalışma alanında bulunan 102 ada 19 parsel sayılı 36.900,04 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... zilyetliğinde olduğu belirtilip Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan malik hanesi açık bırakılarak tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından ... ve ....

Köyü Tüzel Kişiliğine karşı, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası hakkında yapılan yargılama sonunda davaya konu olan 102 ada 19 parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Yargılama sırasında ... taşınmazın mera olduğu iddiası ile davaya katılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ve çekişme konusu 102 ada 19 parsel sayılı taşınmazın 04.06.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 19.517,18 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacı ..., (B) harfi ile gösterilen 11.129,99 metrekare yüzölçümündeki bölümünün dava dışı ...., (C) harfi ile gösterilen 376,63 metrekare yüzölçümündeki bölümünün dava dışı .... adlarına tapuya tesciline,

(D) ve (E) harfleri ile gösterilen 2.277,42 ve 3.498,82 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin ise özel siciline kaydedilmek üzere mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerinin zilyetlikle iktisap edilebilen yerlerden olduğu ve adlarına tescil edilen kişiler yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla iktisap şartlarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; davanın görevsizlik kararı ile aktarıldığı Asliye Hukuk Mahkemesinde 2005 yılında yapılan keşif sırasında bilgisine başvurulan 1337 ve 1947 doğum tarihli yerel bilirkişiler taşınmazın evveliyatının köylünün hayvanlarının otladığı mera olduğu,

30-40 sene önce davacının taşınmazı satın aldığı ... tarafından meradan açılarak işgal edildiğini söyledikleri halde, Kadastro Mahkemesince 2014 tarihinde yapılan ve hükme esas alınan keşifte önceki yerel bilirkişilere göre oldukça genç yaştaki komşu köy yerel bilirkişisi taşınmazın mera olmadığını taşınmazın kuzeyinde kalan yerlerin mera olduğunu beyan etmiştir.

Mahkemece yaşları daha genç olan bilirkişilere neden itibar edildiği açıklanmadan, taşınmazın kuzeyindeki meradan açılma olup olmadığı araştırılmadan ve meradan açılmadığının anlaşılması halinde temyiz konusu bölümlerin zilyetliğin başlangıç tarihi, süresi, sürdürülüş biçimi ve taşınmazın niteliği ile ilgili hava fotoğrafları getirtilerek uzman bilirkişi ile inceleme yapılmadan karar verilmesi nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Doğru sonuca varılabilmesi için dava tarihinden geriye doğru en az 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait ve stereoskopik hava fotoğraflarının ...'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğünden, getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde komşu köyde ikamet eden, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, uzman 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu,

jeodezi ve fotogrametri mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi heyeti ve fen bilirkişi aracılığıyla keşif icra edilmelidir.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, taşınmazın kuzeyindeki 102 ada 97 sayılı mera parselinin devamı olup olmadığı, meradan açılıp açılmadığı, arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, hangi tarihten beri ne suretle tasarruf edildiği,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, tamamı üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nın 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılık giderilmeli, uzman ziraat mühendisleri kurulundan arazilerin niteliğini ve zilyetlikle mülk edilebilecek yerlerden olup olmadığı, meradan açılıp açılmadığı,

komşu mera parseli ile arasında ayırıcı sabit ve doğal sınır bulunup bulunmadığını belirtir krokili rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, fotogrametri ve jeodezi mühendisi bilirkişiden belirtilen hava fotoğraflarının stereoskop aleti ile incelenmesi suretiyle hava fotoğraflarının çekildikleri, Kadastro Müdürlüğünden gelen paftaların ise düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu taşınmazın kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı,

taşınmazın niteliği ve kullanım süresi ve ne zaman kullanılmaya başlandığının, taşınmazın evveliyatının kuzeydeki mera ile bütünlük gösterip göstermediği ve meradan açılıp açılmadığı belirlenmeli, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.