Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/17410 K.2016/5911

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 04.06.2013 gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ..., Hazine vekili Avukat ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenlerin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Köyü 942 parsel sayılı 139.209 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 1984 yılında ... Nehri'nin eski yatağı olması nedeniyle idari yoldan Hazine adına tescil edilmiştir. 942 parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile oluşan 3016 parsel sayılı ve 27.859,37 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 04.07.2005 tarihinde Hazine adına tescil edilmiştir; tapunun irtifak hakkı bölümünde müstakil ve daimi nitelikteki üst hakkının 49 yıllığına ...'ne ait olduğu belirtilmiştir.

Davacı, ... vekili 24.10.2005 tarihli dava dilekçesi ile eski nehir yatağı olan yaklaşık 5000 metrekare bölümün davacı tarafından imar-ihya edilip kullanıldığı iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ...'ne dahili davalı sıfatıyla husumet yaygınlaştırılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişmeli 3016 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından düzenlenen krokide (A) harfi ile gösterilen 8166.42 metrekarelik bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline, artakalan bölümün Hazine uhdesinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde katılan yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek karar verilmiş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahallinde yapılan keşiflerde dinlenen tek yerel bilirkişinin sözleri soyut ve hüküm vermeye yeterli olmadığı gibi dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları da hükme yeterli bulunmamaktadır. Eksik inceleme, araştırma ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmazın 24.5.2005 dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesinde çekilmiş hava fotoğrafları dosya içine getirilmelidir. Bundan sonra; yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, uzman jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişi ve uzman fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın ilk olarak ne zaman ve ne şekilde kullanılmaya başlandığı, davacının çekişmeli taşınmaz üzerinde nasıl bir imar-ihya faaliyeti yürüttüğü, davacının çekişmeli taşınmaza sadece toprak doldurmak suretiyle mi faaliyette bulunduğu, yoksa diğer imar-ihya faaliyetlerini tamamlamak üzere toprak mı doldurduğu, imar-ihyanın ne zaman başlayıp ne zaman tamamlandığı hususları sorulup saptanmaya çalışılmalı;

çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi hususlarında olaylara dayalı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanıkların sözleri komşu taşınmazlara ait tutanak örnekleri ve dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmelidir. Bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Keşfe katılacak ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın ne zaman imar-ihya edildiğini, ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığını bildirir, bitki örtüsü, eğim ve toprak yapısı yönlerinden komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini irdeler; gerektiğinde çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiden; çekişmeli taşınmazın dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesinde çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde özel aletlerle inceleme yapılıp üç boyutlu hale getirilerek, çekişmeli taşınmazın üzerindeki imar-ihyanın ne zaman tamamlandığını bildirir, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini irdeler ve ilgili hava fotoğrafları ile kadastro paftasını çakıştırmalı şekilde gösteren, fen bilirkişisinden ise yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınır ve yerlerin işaretlendiği ayrıntılı rapor alınmalı,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 990,00 TL vekalet ücretinin aleyhine temyiz olunan taraftan alınarak, duruşmada kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,