Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19225 K.2018/453

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 101 ada 207 parsel sayılı 2.139.396,51 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğundan bahisle ham toprak vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiş, 166 ada 15 parsel sayılı 2.626.007,15 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve muris ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, dava tarihi itibariyle muris ... terekesinin iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi olması nedeniyle diğer mirasçıların da davaya katılımlarının sağlanması, muvafakatlerinin alınması veya terekeye temsilci tayin ettirilmesi gereğine değinen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda temyize konu taşınmazlar hakkındaki davanın kabulü ile çekişmeli 101 ada 207 parsel sayılı davalı ... adına ham toprak vasfı ile kayıtlı taşımazın 06.06.2013 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (H) harfi ile gösterilen 13.262,78 metrekare,

çekişmeli 166 ada 15 parsel sayılı mera vasfı ile kayıtlı taşımazın 06.06.2013 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (G) harfi ile gösterilen 48.347,10 metrekare, (F) harfi ile gösterilen 6.705,67 metrekarelik bölümleri ile, (E) harfi ile gösterilen 7.818,43 metrekarelik taşınmazın 692,71 metrekarelik kısmına ilişkin tapu kayıtlarının iptali ile, ... mirasçıları adına payları oranında tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı taraf yararına zilyetlik yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Mahkemece çekişmeli 166 ada 15 parsel sayılı taşınmaz hakkında yöntemince mera araştırması yapılmamış, çekişmeli her iki taşınmaz için tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş; dosyada mevcut fotoğraflara göre taşınmazların, davaya konu bölümleri ile dava dışında kalan mera ve ham toprak niteliğindeki bölümlerinin aynı görünümde ve doğal halde bulundukları anlaşıldığı halde taşınmazların niteliğini ve üzerindeki zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçimi kesin olarak belirlenmesini sağlayan hava fotoğrafı incelemesi yapılmamış, taşınmazlar üzerinde zirai faaliyet olmadığına,

zilyetliğin ot biçmek suretiyle devam ettirildiğine dair yerel bilirkişi sözlerine itibar edilerek karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ve komşu veya civar kadastro parsellerini bir arada gösterir kadastro paftası (birleşik kroki) ile tespit tarihi olan 2005 yılından 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı, Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli,

bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, üniversitelerin toprak kürsüsünde uzman 3 kişilik ziraat mühendisleri, 1 fen elemanı, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden 166 ada 15 sayılı mera parseli hakkında varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümleri ile mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

zaman içinde taşınmazların sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususları; çekişmeli 101 ada 207 parsel sayılı taşınmaz hakkında taşınmazın öncesinde ne olduğu, ilk olarak kim tarafından ve ne şekilde kullanılmaya başlandığı, kim veya kimler tarafından imar ve ihya edildiği, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı, kullanımın kim veya kimler tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmelidir.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak, temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında rapor düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı,

ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığı, 166 ada 15 parsel sayılı taşınmaz içindeki çekişmeli bölümleri ile kalan mera parseli arasında doğal ya da yapay ayrıcı unsur olup olmadığı,

çekişmeli bölümlerin meradan açma olup olmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazların niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, çekişmeli 166 ada 15 ve 101 ada 207 parsel sayılı taşınmazlar içindeki çekişmeli her bölümün dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli, zilyetlikle kazanma şartlarının davacı taraf lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.