Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20268 K.2018/2189

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında......Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 104 ada 114 parsel sayılı 1.385.736,51 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı niteliği ile mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 104 ada 114 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (D) harfi ile gösterilen 20.448.093 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacı ... adına tapuya tesciline, taşınmazın geriye kalan bölümünün mera vasfıyla sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli 104 ada 114 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (D) harfi ile gösterilen bölümünün mera arazisi niteliğinde olmadığı ve davacı ... yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın tespiti mera vasfıyla yapıldığı halde usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, çekişmeli taşınmaz bölümü için tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, taşınmaz bölümünün niteliğini ve üzerindeki zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçimi kesin olarak belirlenmesini sağlayan hava fotoğrafı incelemesi yapılmamış, komşu köyde ikamet eden yerel bilirkişi dinlenilmeden karar verilmiştir.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, öncelikle çekişmeli taşınmaz bölümüne ait tespit tarihi olan 2006 yılından 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı, Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle,

aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile teknik fen bilirkişisi hazır olduğu halde keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümü ile mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

zaman içinde taşınmazın sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, taşınmazın görüntüsü ve mera ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarındaki hakim gözlemi keşif tutanağına aynen yansımalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir harita düzenlettirilmeli,

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazı komşu parsellerle birlikte ele alan, mera ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını, çekişmeli bölümün meradan açma olup olmadığını ve taşınmazın öncesini ve mevcut niteliğini açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli bölümün dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar rapora eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanından hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak,

temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, sınırları ve mera ile ayırıcı unsurlar bulunup bulunmadığı hususlarında dosya üzerinden rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.