Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/21270 K.2018/2812

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “mahallinde üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile bir fen ve üç ziraat bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılması, davacı tarafın dayandığı tapu kayıtlarının yöntemince mahalline uygulanması, tapu kayıtlarının sınırlarında geçen “hayvan yolunun” kesin olarak saptanarak krokide gösterilmesi, tapu kayıtlarının kapsamının sabit sınırlar esas alınmak suretiyle belirlenmesi,

tapu kayıtlarının paylı olduğu ve tapuda müşterek malik olan davacının diğer müşterek malikler adına dava açma yetkisinin bulunmadığı gözetilerek sadece davacının payıyla sınırlı olarak tescil kararı verilmesi, temyize konu taşınmaz bölümlerinin tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığının belirlenmesi halinde ayrıntılı şekilde zilyetlik araştırması yapılması, dosyada mevcut fen bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi, üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan rapor alınması ve temyize konu taşınmaz bölümlerinin fotoğraflarının çekilerek taşınmazın diğer bölümleriyle olan sınırlarının fotoğraflar üzerinde gösterilmesi,

3402 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin kesin olarak saptanması, bundan sonra hükmün yalnızca ... tarafından temyiz edilmesi nedeniyle oluşan kazanılmış haklar da dikkate alınmak suretiyle karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Bozmadan sonraki yargılama sırasında ..., tapu kaydına, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 140 ada 35 ve 36 parsel sayılı taşınmazların ... tespitlerinin iptaline, dava konusu 140 ada 35 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B2), (B3) ve (B4) harfleriyle gösterilen kısımları ile 140 ada 36 parsel sayılı taşınmazın (B1) harfiyle gösterilen kısmının aynı ada içerisinde son parsel numarası verilmek suretiyle 64/192 hissesinin davacı ... adına, 9/192 hissesinin asli müdahil ... adına, 119/192 hissesinin ise davalı ... adına tapuya tesciline,

140 ada 35 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) ve (E) harfleriyle gösterilen kısımları ile 140 ada 36 parsel sayılı taşınmazın (C) harfiyle gösterilen kısmının aynı ada içerisinde son parsel numarası verilmek suretiyle 3/64 hissesinin asli müdahil ..., 61/64 hissesinin ise davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, fen bilirkişi raporunda (B1), (B2), (B3) ve (B4) harfleriyle gösterilen kısımların davacı tarafın dayandığı tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı, (A), (C) ve (E) harfleriyle gösterilen kısımlarda ise asli müdahil taraf lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Somut olayda, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, uyulmasına karar verilen bozma ilamında bir kısım tapu kayıtlarında “hayvan yolu” olarak belirtilen hududun taşınmazlar üzerinde nereden geçtiğinin belirlenmesi ve tapu kayıtlarının 3402 sayılı Yasa’nın 20.maddesi uyarınca sabit sınırlar esas alınmak suretiyle uygulanıp kapsamlarının tespit edilmesi gerektiği belirtildiği halde yöntemine uygun şekilde tapu kaydı uygulaması yapılmamıştır.

Tapu kayıtlarının kapsadıkları alanlar bozma öncesi ve sonrası teknik bilirkişi raporlarında birbirlerinden tamamen farklı yerlerde gösterildikleri halde bunun sebebi araştırılmamış ve raporlar arasındaki çelişki giderilmemiştir.

Yine, Mahkemece davacı tarafın dayandığı 13.11.2006 tarih ve 4 sayılı 750,00 metrekare alanlı tapu kaydının ... sırasında dava dışı 110 ada 1 parsel sayılı taşınmaza uygulandığı ve tapu kaydının buraya ait olduğu kabul edilmesine rağmen, aynı kararda ve fen bilirkişi raporunda bu tapu kaydının dava konusu 140 ada 35 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan ve (B4) harfiyle gösterilen 750,00 metrekarelik kısmı kapsadığının kabul edilmesi ve bu kısmın tapu kaydına dayanılarak tesciline karar verilmesi de çelişkidir.

Öte yandan, önceki tarihli hüküm davalı ... tarafından ve yalnızca kabul kararı verilen kısımlar yönünden temyiz edildiği ve bozma ilamı da sadece bu kısımları kapsadığı halde, bozma kapsamına girmeyen taşınmaz bölümleri üzerinde müdahillik talebinin kabul edilmesi ve kazanılmış hak ilkesine aykırı olacak şekilde bu kısımlar üzerinde müdahil taraf lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiğinin kabul edilmesi de hatalıdır.

Böylesine eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle elverdiğince yaşlı, davada yararı bulunmayan ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişilerinin tümü ve taraf tanıkları ile alanında uzman fen ve ziraat bilirkişilerinin katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte davacı tarafın dayandığı tapu kayıtları tesislerinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte ayrı ayrı okunup hudutları yerel bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, fen bilirkişisine,

yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında tek tek işaretlettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tanık sıfatıyla tespit bilirkişileri dinlenilmeli, daha sonra fen bilirkişisine uygulanan tapu kayıtlarının kapsadığı alanları gösteren, önceki teknik bilirkişi raporlarını irdeleyen ve keşfi takibe imkan veren ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli,

dayanılan tapu kayıtlarının genişleyebilir ve değişebilir sınırlı olmaları sebebiyle miktarlarıyla geçerli olacakları dikkate alınarak 3402 sayılı Yasa’nın 20.maddesi uyarınca sabit sınırlar esas alınmak suretiyle ve bozma ilamına uyulmakla oluşan kazanılmış haklar da gözönünde tutularak kayıtların kapsamları belirlenmeli, çekişmeli taşımaz bölümlerinin tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığının belirlenmesi halinde yerel ve tespit bilirkişileri ile taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden kime nasıl intikal ettikleri,

kim tarafından ne zamandan beri hangi hakka istinaden kullanıldıkları, zilyetliklerin nizasız ve fasılasız şekilde sürdürülüp sürdürülmediği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki oluştuğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, çelişkinin giderilememesi halinde ise hangi beyana neden üstünlük tanındığının gerekçesi karar yerinde açıklanmalı, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmaz bölümlerinin niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü ve zilyetliğin sürdürülüş şekli hususlarında mukayeseli,

ayrıntılı ve keşfi denetlemeye elverişli rapor aldırılmalı, temyize konu taşınmaz bölümlerinin fotoğrafları çektirilerek diğer bölümler ile aradaki sınırların fotoğraflar üzerinde gösterilmesi istenilmeli, uyulmasına karar verilen bozma ilamının kapsamı dışında kalan kısımlara yönelik olarak müdahale talebinde bulunulamayacağı ve müdahalenin bozma ilamı kapsamında kalan kısımlara ilişkin olabileceği dikkate alınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.