Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7704 K.2017/3431

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... ve müşterekleri, .... İlçesi ..... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1993 yılında yapılan kadastro sırasında boşluk olarak tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacıların davasının kabulüne, 09.04.2013 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen ....563,... metrekare yüzölçümlü taşınmazın .../... hissesinin davacılar murisi ... Sançar mirasçıları adına hükümde gösterilen miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan fen bilirkişinin rapor ve haritasında (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün davacıların dayandığı tapu kaydı kapsamında kaldığı gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmaz kadastro çalışmaları sırasında boşluk olarak tespit harici bırakılmıştır. Davacılar, ........

1302 tarih ve 91 sıra numaralı tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Ne var ki; mahkemece yöntemince kayıt uygulaması yapılmamış, tapu kaydının sınırları tek tek mahalli bilirkişi ve tanıklara okunmak suretiyle kapsamı belirlenmemiş, fen bilirkişi tarafından düzenlenen raporda da tapu kaydının sınırlarında okunan ... ve ... sınırlarının neresi olduğunun bilinemediği ve bu haliyle tapu kaydının iki hudut itibari ile uyduğu belirtildiği halde mahkemece tapu kaydının taşınmazı kapsadığı kabul edilmiş, taşınmazın sınırında dere bulunduğu halde jeolog bilirkişiden rapor alınmamış, dava tescil isteğine ilişkin olduğu halde yasal ilanlar dahi yapılmadan karar verilmiştir.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez. Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle davacının dayandığı ........

1302 tarih ve 91 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve dava konusu taşınmaza komşu parsellerin kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanakları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi, jeolog ve fen bilirkişi huzuruyla keşif yapılmalı, keşif sırasında davacıların dayandığı tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli,

bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için davacı tarafa tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bu şekilde davacı tarafın dayandığı tapu kaydının dava konusu taşınmazı köy, mevki ve hudutlar itibariyle kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmelidir.

Taşınmazın kısmen ya da tamamen tapu kaydının kapsamı dışında kalması halinde, davacıların zilyetliğe de dayanmış olması nedeniyle yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu yerin öncesinin ne olduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli,

ziraat mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmaz bölümünün geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı, taşınmazın toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir, jeolog bilirkişiden taşınmazın dere yatağından kazanılıp kazanılmadığı, halen aktif dere yatağında kalıp kalmadığı hususlarında;

uzman fen bilirkişiden ise keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, TMK'nın 713/.... maddesinde öngörülen yasal ilanlar yaptırılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.