Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9136 K.2017/4644

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 152 ada ... parsel sayılı ....851,... metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı bir kısım taşınmazlara uygulanan tapu ve vergi kaydının miktar fazlası olması nedeniyle harman yeri vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacı ..., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 152 ada ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmaza komşu 152 ada ...,..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara 1936 tarih 68 tahrir numaralı vergi kaydı ve 30.....1950 tarih ve 117 sıra numaralı tapu kaydı uygulanmış, çekişmeli taşınmaz da tapu kaydının kuzey hududunun “harman yeri” okuması sebebiyle miktar fazlası olarak tespit edilmiştir.

Davacı, komşu 152 ada ... parsel sayılı taşınmaz ile birlikte çekişmeli taşınmazı bütün olarak kayıt malikinin mirasçısından satın aldığı iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz, komşu parsellere uygulanan 30.....1950 tarih ve 117 sıra numaralı tapu kaydının miktar fazlası olduğundan bahisle tespit edildiği halde sözü geçen tapu kaydı tüm tedavülleriyle getirtilerek kapsamı tayin olunmamış, tapu ve vergi kaydının revizyon gördüğü 152 ada ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların ve bunları dıştan çevreleyen komşu parsellerin kadastro tespit tutanakları ve dayanakları getirtilmemiş, dayanak vergi kaydının hudutları yerel bilirkişi ve tanıklara okunmak suretiyle kapsamı tayin edilmemiş,

tapu ve vergi kayıtlarının hudut olarak kapsamları tayin edilerek taşınmazın gerçekten kayıt kapsamı dışında kalıp kalmadığı, kayıt kapsamı dışında kalıyorsa taşınmazın öncesinin harman yeri olup olmadığı, harman yeri ise özel harman yeri mi genel harman yeri mi olduğu üzerinde durulmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilmeli, yine çekişmeli taşınmaza komşu 152 ada ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile bu taşınmazları dıştan çevreleyen yoldan sonra gelen parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler dosyaya getirtildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan ve komşu köylerde yaşayan şahıslar arasından seçilecek ... kişilik yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve teknik bilirkişiler aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında 30.....1950 tarih ve 117 sıra numaralı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte, 1936 tarih ve 68 tahriri numaralı vergi kaydı okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, kayıtların kapsamları hudutları itibariyle belirlenerek taşınmazın kayıt kapsamında kalıp kalmadığı tespit edilmeli, yine dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazın niteliği, intikali, öncesinin ne olduğu, ne şekilde tasarruf edildiği,

geleneksel biçimde kullanılan orta malı harman yeri niteliğinde olup olmadığı, harman yeri niteliği ile kullanım varsa davacıya ait özel harman yeri mi olduğu, davacıdan başkaca kimseler tarafından kullanılıp kullanılmadığı, kullanılıyorsa bu kullanımın ne sebeple olduğu, özel harman yeri mi genel harman yeri mi olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, 30.....1950 tarih ve 117 sıra numaralı tapu kaydının kuzey hududunun “harman yeri” okuduğu dikkate alınarak zeminde fiilen harman yeri olup olmadığı,

varsa çekişmeli taşınmazın harman yerinden kazanılıp kazanılmadığı araştırılmalı, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan veren, tapu ve vergi kaydının gösterilen sınırlarını haritasında işaretlenmiş şekilde denetime elverişli ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, ziraat bilirkişisinden taşınmazın önceki ve halihazır niteliğini, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetlik süresini açıklar şekilde rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.