Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/10106 K.2019/5204

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 109 ada 17, 123 ada 31, 38, 39 ve 112, 130 ada 25, 27, 43 ve 148 ada 31 parsel sayılı muhtelif yüzölçümündeki taşınmazlardan, 109 ada 17 parsel sayılı taşınmaz, irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına.

123 ada 31 parsel sayılı taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/4'er payla ..., ..., ... ve ... adlarına ve 123 ada 38, 39, 112, 130 ada 25, 27, 43 ve 148 ada 31 parsel sayılı taşınmazlar, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/4'er payla ..., ..., ... ve ... adlarına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine, tespit maliklerinin yaşları itibariyle çekişmeli taşınmazları zilyetlikle iktisap edemeyecekleri iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 123 ada 39 parsel, 130 ada 27 parsel ve 123 ada 112 parseller yönünden davanın kabulüne, kadastro tespitlerinin iptali ile 123 ada 39 parsel ve 130 ada 27 parsel sayılı taşınmazların davacı Hazine adına tesciline, 123 ada 112 parsel sayılı taşınmazın mera olarak özel siciline kaydına, 109 ada 17 parsel, 123 ada 31 ve 38 parsel, 130 ada 27 ve 43 parsel, 148 ada 31 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, kadastro tespiti gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...’ın çekişmeli 123 ada 39 ve 112 parseller ile 130 ada 25 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle, bu parseller hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,

2- Davacı Hazinenin, dava konusu 109 ada 17 parsel, 123 ada 31 ve 38 parsel, 130 ada 27 ve 43 parsel ve 148 ada 31 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince. Mahkemece, çekişmeli taşınmazlarda davalılar lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, tek ziraatçı bilirkişinin yetersiz raporunun hükme esas alınmış olması, söz konusu ziraat bilirkişisi raporunda çekişmeli taşınmazların susuz tarım arazisi oldukları belirtildiği halde,

rapor ekinde bulunan fotoğraflardan bazı bölümlerinin tarım arazisi özelliği taşımadığının gözlemlenmiş olması ve mahkemece bilirkişi raporu ekli fotoğraflardaki görüntülerle çeliştiği halde bu çelişki üzerinde durulmamış olması ve ayrıca taşınmazların üzerinde sürdürülen zilyetliği ve kullanım durumlarını en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış olması nedenleriyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bu şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 adet hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ile önceki keşifte görev almayan 3 ziraat mühendisi,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve teknik bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, taşınmaz bölümlerinin evveliyatlarının ne olduğu, üzerlerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettikleri hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye, hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliklerinin ne olduğu, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadıkları, kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği konusunda rapor düzenlettirilmeli; ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların eğimlerini, niteliklerini, toprak yapılarını, bitki örtülerini, zirai durumlarını, üzerlerindeki ağaçların sayısını, cinslerini ve yaşlarını kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden, keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalı ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.