Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/10885 K.2019/4678

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi Geçimli Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 218 parsel sayılı 3.146,82 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ile aynı yer 101 ada 221 parsel sayılı 6.733,78 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, zilyedi yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde sayılan koşulların oluşmadığı belirtilerek davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar, eski tapu kayıtları ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve kendi adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, Geçimli Köyü'nde bulunan 101 ada 218 ve 221 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar üzerinde davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taşınmazların sınırlarında eylemli olarak orman parselleri bulunduğu ve diğer komşu taşınmazların da davalı olduğu anlaşıldığı halde yöntemince orman araştırması yapılmamış ve taşınmazların niteliği ile kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmadan, soyut ve yetersiz beyanlara dayanılarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, öncelikle dava konusu taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi, orman mühendisi bilirkişisi,

fen bilirkişisi ve üç ziraat mühendisi bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların evveliyatının orman olup olmadığı ve niteliğinin ne olduğu, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlanıp bitirildiği, üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresi hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

oluşan bilirkişi kurulundan hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, çekişmeli taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, orman arazisi olup olmadığını, taşınmazlarda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmazlarda sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği konusunda rapor düzenlettirilmeli;

üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisine keşfi takibe ve denetlemeye olanak veren rapor ve kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazlara komşu olan taşınmazların kadastro tutanaklarının onaylı suretleri ile varsa dayanağını oluşturan kayıt ve belgelerin tesisinden itibaren tüm tedavülleri, kadastro tespitleri kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenlere ait mahkeme kararları ile Yargıtay ilamlarının onaylı örnekleri ile davalı olan komşu taşınmazlar hakkında açılan dava sonuçları da değerlendirilmeli;

bundan sonra dava tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesinde öngörülen imar-ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının davacılar yararına gerçekleşmiş olup olmadığına ilişkin tüm deliller değerlendirilip, sonucuna göre bir karar verilmelidir.