Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11244 K.2019/6060

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ...

Mahallesi çalışma alanında bulunan 167 ada 39 parsel sayılı 2,4436 metrekare, 167 ada 53 parsel sayılı 4,7400 metrekare, 158 ada 32 parsel sayılı 1,3028 metrekare ve 159 ada 12 parsel sayılı 14,229 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarruf altındaki yerlerden oldukları belirtilerek tarla vasfıyla, 184 ada 190 parsel sayılı 1,0299 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise aynı nedenle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve arkadaşları, miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, çekişmeli 167 ada 39 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin raporunda (B) harfi ile gösterilen 1,2844 metrekarelik kısmı ile 167 ada 53, 158 ada 32, 159 ada 12 ve 184 ada 190 sayılı parsellerin tapu kaydının iptali ile davacılar ..., ..., ... adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içinde kadastrodan önceki nedenlere dayalı olarak açılan tapu iptal ve tescil davasıdır. Dava konusu 167 ada 39 parsel, 167 ada 53 parsel, 158 ada 32 parsel, 159 ada 12 parsel sayılı taşınmazlar Hazine adına tarla vasfıyla, 184 ada 190 parsel sayılı taşınmaz ise ham toprak vasfıyla tespit edilmiş olup, davacılar, miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanmışlardır.

Ziraate elverişli olmayan alanların, imar-ihya edilerek tarım arazisi haline getirilmesi ve bundan sonra da 20 yıl nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla zilyet edilmesi halinde zilyetlikle iktisabı mümkün bulunmaktadır. Ancak.

Mahkemece, tek kişilik ziraat bilirkişisi raporu ile yetinilerek yalnızca 158 ada 32, 167 ada 53 ve 184 ada 190 sayılı parseller yönünden değerlendirme yapılmak suretiyle, davacıların dava konusu taşınmazlarda 20 yıl süreyle davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla ekonomik amaca uygun zilyetliklerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş ve iktisap evresine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları temin edilip üzerlerinde jeodezi veya harita ve fotogrametri mühendisine yöntemince inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazların hava fotoğraflarının çekildiği tarihlerdeki niteliğinin, imar-ihyaya konu edilip edilmediklerinin, edilmişlerse hangi tarihte tamamlandığının ve üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şeklinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesine yönelik rapor alınmalı;

ardından dava konusu taşınmazların başında, fen bilirkişisi ve üç kişilik ziraat bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılarak, keşif esnasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan mahalli bilirkişiler ve tarafların göstereceği tanıklardan, taşınmazların evveliyatlarının ne olduğu, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettikleri,, imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri, edilmiş iseler imar-ihyanın tamamlandığı hangi tarihte tamamlandığı etraflıca sorularak maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırmayla yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,