Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11824 K.2019/5744

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1031 parsel sayılı 22.812,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve imar-ihya şartlarının gerçekleşmediği iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 1031 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 3.415,81 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ... adına tapuya tesciline, aynı raporunda (Bl) harfi ile gösterilen 12.569,14 (B2) harfi ile gösterilen 6.827,10 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ham toprak vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Çekişmeli 1031 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (Bl) ve (B2) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümleri yönünden davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına yönelik; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden ...'dan alınmasına,

2- Çekişmeli 1031 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü yönünden davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, bu bölüm yönünden davalı ... lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Keşifte dinlenilen tanık ... , çekişmeli taşınmaz bölümünün ... tarafından ekilip biçilerek kullanıldığını, bu bölümün davacı ...'a babasından kaldığını, köyden terör nedeni ile ayrıldıkları 1992 yılından itibaren geçici bir süre kullanılmadığını, on yıl önce köye döndükten sonra taşınmaz üzerinde zilyetliğin devam ettiğini beyan etmiş ise de, ziraat bilirkişi raporunda bu bölüm yönünden taşınmazın henüz yeni sürülmüş olduğu belirlendiği halde, bu çelişki üzerinde durulmamış, bir arazinin niteliğini ve taşınmaz üzerinde sürdürülen

zilyetliğin şeklini ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde hava fotoğraflarından da usulüne uygun şekilde yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı huzurunda yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; mahkeme hakiminin taşınmaza ilişkin ayrıntılı gözlemi tutanağa geçirilmeli;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını, eğimini, bitki desenini ve dava konusu taşınmaz bölümünün diğer bölümden nasıl ayrıldığını, aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığını açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere dayalı, taşınmazın öncesini ve mevcut niteliğini açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden, keşfi takibe imkan veren rapor düzenlettirilmeli; hava ve uydu fotoğraflarının keşifte uygulanması suretiyle bilirkişi ve tanık beyanları denetlenmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinden uygulama yaptırılarak taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlandığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.