Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11830 K.2019/5332

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında ... İli ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 170 ada 59 parsel sayılı 1.533,03 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine, çekişmeli 170 ada 59 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 2644 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre, yolların içinde bulunduğu tüzel kişi adına tescil edilebileceğinin düzenlendiği, dava konusu taşınmazın öncesinde Hazine mülkiyetinde bulunmadığı, 26.09.2000 tarihli muhtarlık onaylı karar defterinde yol fazlalığı olarak davalıya satıldığı, köy tüzel kişiliği ile eklemeli olarak davalı yararına Kadastro Kanunu'nun 14. maddesindeki şartlar oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, taşınmazın davalıya kullandırıldığını ve bunun karşılığında ecrimisil tahsil edildiğini, davalının taşınmazı satın almak için idareye başvuruda bulunduğunu bu haliyle davalının yaptığı ecrimisil ödemeleriyle devletin mülkiyet hakkını tanıdığını ve kendisinin şagil olduğunu kabul ettiğini belirterek, davalı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle taşınmazın Hazine adına tescili isteminde bulunmuştur.

Davalı ... da, taşınmazı 04.02.2001 tarihli satış senedi ile köy tüzel kişiliğinden ihale usulüyle satın aldığını, o zamandan beri zilyet olduğunu, ancak Hazine görevlilerinin taşınmazın Hazineye ait olduğunu söylemeleri üzerine ecrimisil ödemesini yaptığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Keşifte dinlenen yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, davacı tanıkları ile senet tanıkları, davalının dava konusu taşınmazı 20 yıldır bahçe olarak kullandığını, taşınmazın öncesinde boş arazi niteliğinde bulunduğunu beyan etmişler, 26.09.2000 tarihli köy karar defterinde de davalıya satılan dava konusu taşınmazın niteliğinin "yol fazlalığı" olduğu belirtilmiştir.

Dosya kapsamından davalının, yasal tazyik altında kalmadan 2001 yılından 2010 yılına kadar Hazineye ecrimisil ödediği, 28.06.2010 tarihli dilekçe ile taşınmazı satın almak için Mal Müdürlüğüne başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davalının ecrimisil ödemesi ve taşınmazı satın almak için idareye başvuruda bulunması, Hazinenin üstün mülkiyet hakkını kabul ettiği ve asli zilyet olmadığı anlamına gelmektedir.

Öte yandan, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki zilyetlikle iktisap edilebilir niteliğindeki yol fazlası boşluk olan taşınmazı, köy tüzel kişiliğinin satış yetkisi yoktur.

Hal böyle olunca, davanın kabulü ile yol artığı (fazlalığı), kullanılmayan boşluk niteliğindeki, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan çekişmeli taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,