Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/234 K.2016/6238

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu,.... Köyü çalışma alanında bulunan, 117 ada 13, 162 ada 48, 49, 50, 167 ada 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 parsel sayılı muhtelif yüzölçümlerdeki taşınmazlar Toprak Tevzi Komisyonunca Hazine adına tapu kaydı oluşturulduğu ancak tespit malikleri lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/2. maddesi gereği zilyetlikle iktisap şartlarının oluştuğu gerekçesiyle ayrı ayrı davalılar adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulan tapu kayıtlarına dayanarak ve davalılar lehine zilyetlikle iktisap şartlarının oluşmadığını ileri sürerek tapu iptal tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı Hazine çekişme konusu taşınmazların Toprak Tevzi Komisyonunca Hazine adına oluşturulan tapu kayıtlarının kapsamında kaldığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların Toprak Tevzi Komisyonunca davalılar murislerine dağıtıldığı, davalıların ve murislerinin toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarından öncede taşınmazlara zilyet oldukları kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazlara ilişkin belirtmelik tutanağı, ilgili kurumlardan araştırılarak getirtilip dosyasına konulmamış, davacı Hazinenin tutunduğu ve Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulduğunu bildirdiği tapu kayıtları ile çekişmeli taşınmazların kadastro tutanağının dayanak belgelerinin de hiç birisi getirtilmediği,

çekişmeli taşınmazların öncesinin zilyetlikle iktisap edilecek yerlerden olması halinde tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davalılar lehine 3402 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülen diğer koşulların da gerçekleşip gerçekleşmediği keşif sırasında dinlenilen bilirkişi ve tanıkların beyanlarından anlaşılmadığı gibi çekişmeli taşınmazların toprak tevzi komisyonunca davalılar murislerine dağıtıldığına dair dosya içerisinde hiç bir belge ve bilgi bulunmadığı halde bu sonuca mahkemece nasıl ulaşıldığı da anlaşılamamaktadır.

O halde, doğru sonuca varabilmek için öncelikle, davacı Hazinenin tutunduğu tapu kayıtları, çekişmeli taşınmazların tespitine esas tapu kayıtları ve toprak tevzi çalışmaları sırasında oluşan tapu kayıtlarının tesisine esas belirtmelik tutanakları araştırılarak,

bulunması halinde toprak tevzi çalışmaları sırasında bu taşınmazlar yönünden herhangi bir kayıt ya da belgenin uygulanıp uygulanmadığı belirlenmeli, varsa tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, komşu taşınmazlara ait tespit tutanakları dayanağı kayıtlarıyla çekişmeli taşınmazların dağıtıma tabi tutulup tutulmadığı ilgili yerlerden sorularak dağıtıma tabi tutulmuş ise dağıtım cetvelleri ve haritaları ile dağıtım sonucu oluşan tapu kayıtları celp edilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra davada menfaati bulunmayan üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, zirai bilirkişi, fen bilirkişisi, taraf tanıklarının huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan, varsa tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli parselleri kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli parsellerin öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı, Hazine tarafından dağıtıma tabi tutulup tutulmadığı,

öncesinin mera, yayla gibi özel mülkiyete konu olamayacak ya da kaçak ve yitik kişilerden kalıp kanunlar uyarınca Hazineye intikal etmesi gereken yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, zirai bilirkişiden taşınmazın değişik yönlerden gösteren fotoğraflar da eklenmek suretiyle ayrıntılı, denetlemeye elverişli rapor alınmalı, fen bilirkişisine tapu kaydı, belirtmelik tutanağı, varsa dağıtım haritaları ve dava dosyası kapsamını belirtir keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmeli,

çekişmeli taşınmazların davalılar murislerine Toprak Tevzi Komisyonunca dağıtılıp dağıtılmadığı, dağıtılmamış olsa bile Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulan tapu kayıtlarının oluştuğu tarihe kadar, Kadastro Kanunu’nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davalılar lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.