Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/4016 K.2018/7218

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu .../...

Köyü çalışma alanında bulunan 133 ada 67 parsel sayılı 3.591,84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... tutanağının edinme bölümünde ...e bulunduğu, ancak 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesine göre mülkiyet hakkını kazandırıcı süre dolmadığı belirtildikten sonra ... adına, 133 ada 86 parsel sayılı 1.574.950, 52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle hali arazi vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 133 ada 86 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan 14.05.2015 tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle işaretli 2.590,42 metrekare yüzölçümündeki bölüm ile 133 ada 67 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle işaretli 2.355,71 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından davanın esasına yönelik, davacı ... vekili tarafından yargılama giderleri ve vekalet ücretine yönelik temyiz edilmiştir.

Mahkemece, fen bilirkişi raporunda çekişmeli 133 ada 86 parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle ve 133 ada 67 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle gösterilen temyize konu bölümleri üzerinde davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin tespit tarihi 2008 yılı olduğuna göre, tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilerek inceleme yapılması gerekirken sadece 1985 tarihli hava fotoğrafı üzerinde inceleme yapılmış, öte yandan ziraat bilirkişisi tarafından hazırlanan 20.6.2014 tarihli raporda 133 ada 86 parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle işaretli bölümü üzerinde yer yer taş ve kayaların bulunduğu, yeni işlem yapıldığı, çok yıllık yabancı otların mevcut olduğu, daha öncesinde herhangi bir tarımsal faaliyet yapılmadığı,

133 ada 67 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle işaretli bölümü üzerinde ise dere yatağının teraslama yapılarak düzleştirildiği, yeni işlem yapıldığı, içerisine 1-2 yaşlı kayısı ve diğer meyve ağaçları dikildiği, daha öncesinde herhangi bir tarımsal faaliyet bulunmadığı, taşınmaz bölümleri üzerinde zilyetliğin oluşmadığının belirtildiği, aynı ziraatçi bilirkişinin 22.10.2014 tarihli ek raporunda da taşınmaz bölümlerinin toprak yapısının bozulmadığı, işlenmiş toprak katmanının oluşmadığı, teraslanmış bölümlerin toprak işlemesinin yapılmadığı, üzerinde çok yıllık yabancı mera bitkileriyle kaplı bulunduğunun belirtildiği,

ancak ziraatçi bilirkişisinin 21.5.2015 tarihli raporunda ise 133 ada 67 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle işaretli bölümünün uzun yıllardır kullanıldığından toprak işleme katmanının oluştuğu, işlenmek suretiyle bitki köklerinin rahatça gelişebileceği bir yapı kazandığı,

mera bitkilerinin kök ve kalıntılarının bulunmadığının belirtilmek suretiyle ziraatçi bilirkişilerinin raporları arasında çelişki mevcut olduğu gibi, yine jeodezi ve fotogrametri bilirkişisi tarafından hazırlanan 15.5.2015 tarihli raporda çekişmeli 133 ada 86 parsel sayılı taşınmazın (A) harfiyle işaretli bölümü ile 133 ada 67 parsel sayılı taşınmazın (B) harfiyle işaretli bölümünün 1985 tarihli hava fotoğrafında kültür arazisi niteliğinde olduğu belirtilmek suretiyle de ziraatçi bilirkişisinin 20.6.2014 tarihli rapor ve 22.10.2014 tarihli ek raporu ile arasında da çelişki bulunmaktadır.

Çekişmeli taşınmaz bölümlerine ilişkin belirtilen raporlar arasında oluşan çelişki giderilmeden karar verilmiştir. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az 3 ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığından getirilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıkları, üç kişilik jeodozi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulu, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı,

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümlerinin ayrı ayrı toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü, taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığı,

imar-ihyanın tamamlandığı tarihi belirtir toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsünü açıklar nitelikte ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı, gerekçeli ve önceki zirai bilirkişiler tarafından verilen raporlar arasındaki çelişkileri de giderecek şekilde, fen bilirkişisinden keşfi takibe elverişli ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulundan ise dava konusu taşınmazların tespit tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazilerin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, çekişmeli taşınmazların ve çevresinde olan taşınmazların nitelikleri hususlarındaki hakim gözlemi keşif zaptına aynen yansımalı,

keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.