Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/4167 K.2018/7510

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar, ...İlçesi Duruca Köyü çalışma alanında bulunan ve 2009 yılında yapılan ... sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle, 23.01.2015 tarihinde dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, Kastamonu İli ...İlçesi Duruca Köyü 205 ada 24 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde tespit dışı bırakılan 22.10.2015 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile işaretli 311,33 metrekarelik yerin Duruca Köyü 205 ada 24 parsele tevhidi ile, taşınmazın kayıt malikleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Çekişmeli taşınmaz bölümü 2009 yılında yapılan tespit sırasında yol olarak tescil harici bırakılmış olup davacılar ... ve ..., taşınmazın atalarından intikal ettiği iddiasıyla dava açmışlardır.

Mahkemece, davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli değildir.

Şöyleki, mahkemece 2009 yılında yapılan ... çalışması sırasında yol olarak tespit dışı bırakılan çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde davacı taraf yararına zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, başka bir deyişle dava konusu taşınmazın zilyetlikle edinilmeye elverişli olup olmadığı usulüne uygun şekilde araştırılmamıştır.

Bu kapsamda, taşınmaza ait ortofoto ve uydu fotoğrafı dosyaya getirtilmemiş, mahallinde yapılan keşif esnasında dinlenen tanık ve bilirkişi beyanlarından taşınmaz üzerinde ağıl ve samanlık bulunduğunun anlaşılmasına rağmen fen bilirkişisi tarafından sunulan 22.10.2015 tarihli rapor ekinde yer alan krokide samanlık ve ağıl işaretlenmemiş ve yine mahalli bilirkişi anlatımlarında çekişmeli bölümün kuzeyinde dere yatağı bulunduğu belirtildiği halde jeolog bilirkişisinden rapor alınmamış ve ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen rapora çekişmeli taşınmazı kabaca sınırları ile birlikte gösterecek şekilde fotoğraflar eklenmediği gibi taşınmazın

niteliği ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi hususlarında herhangi bir tespit ve bilgi içermeyen soyut nitelikteki ve yetersiz rapora ve birbirinin tekrarı niteliğindeki soyut nitelikteki bilirkişi ve tanık beyanlarına itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraat bilirkişisi, fen bilirkişisi ve jeoloji mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte tanık ve yerel bilirkişilerden taşınmazın önceki durumu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı,

varsa imar-ihya çalışmalarının hangi tarihte tamamlandığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, ziraat bilirkişinden taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğini, toprak yapısını, zirai faaliyete konu olup olmadığını, çekişmeli taşınmaz üzerindeki ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü ve çekişmeli taşınmazın kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı;

jeolog bilirkişisinden ise dava konusu taşınmazın kuzeyinde dere yatağı bulunduğu göz önünde bulundurularak, taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğini, dere yatağı niteliğinde olup olmadığını, dere yatağından kazanılıp kazanılmadığını, halen aktif dere yatağında kalıp kalmadığını, aktif dere yatağında kalmıyor ise derenin etkisi altında kalan yerlerden olup olmadığını açıklar nitelikte ayrıntılı rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın tüm yönlerinden çekilmiş fotoğrafları dosya arasına konulmalı, fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli,

bulunabildiği ölçüde dava tarihinden öncesine ve mümkünse 10-15-20-25 yıl öncesine ilişkin yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları (ortafotolar) getirtilip, yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli; bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.