Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/455 K.2018/5767

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi Göller/Duraklı Mahallesi çalışma alanında bulunan çekişmeli taşınmaz bölümünün ... sırasında yapılan ölçü, tersimat ve hesaplama hatası sonucunda yol olarak tescil harici bırakıldığını ileri sürerek, bu bölümün adına tescili istemiyle ... aleyhine dava açmıştır. Yargılama sırasında, komşu 200 ada 14 parsel sayılı taşınmaz maliki ... ile ... Belediye Başkanlığı davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişi raporunda yeşil renkle gösterilen 33,29 metrekare yüzölçümündeki çekişmeli taşınmaz bölümünün davacıya ait 199 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine karar verilmiş; hüküm, dahili davalı ... ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taraflara ait taşınmazlar arasındaki sınırın sabit sınır niteliğinde olduğu ve ... çalışmaları yapılırken bu sınırlara uyulmadığı kabul edilerek, fen bilirkişi raporunda yeşil renkle gösterilen ve ... sırasında yol olarak tescil harici bırakılan 33,29 metrekare yüzölçümündeki çekişmeli taşınmaz bölümünün davacıya ait 199 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine karar verilmiştir.

04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı üzere; bir davada dayanılan maddi vakıaları açıklamak tarafların, bu olguları hukuken nitelendirmek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak yorumlayıp uygulamak da hakimin görevidir. (HMK madde 33) Somut olayda mahkemece, davanın hukuki niteliği ve uyuşmazlığın neden kaynaklandığı kesin olarak belirlenmeden, 3402 sayılı ...

Kanunu’nun 41. maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak yazılı şekilde karar verilmiştir. Ne var ki, mahkemenin hükmüne esas aldığı fen bilirkişi raporunda, dava konusu yolla ilgili fiili durum ile ... paftası arasındaki uyumsuzluğun 3402 sayılı Yasa’nın 41. maddesi kapsamında ölçü, tersimat ve hesaplama hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıntılı ve gerekçeli şekilde izah edilmemiştir.

Öte yandan, tesis ... paftası, ölçü krokisi, çekişmeli taşınmazlara ait hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları ile tüm teknik belgeler getirtilerek yöntemince mahalline uygulanmamış, çekişmeli taşınmaz başında yapılan keşifte tanık ve yerel bilirkişiler dinlenilmemiş, yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmayan ve aynı zamanda 3402 sayılı ... Kanunu'nun 41. maddesinin uygulanmasına ilişkin "...

Sırasında veya Sonrasında Yapılan İşlemlerle Geometrik Durumları Kesinleşmiş Olan Taşınmazlarda Ölçü, Sınırlandırma, Tersimat ve Hesaplamalardan Doğan Hataların Düzeltilmesine İlişkin Yönetmelikte” belirtilen esaslara uygun olarak da tanzim edilmeyen teknik bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgeye ilişkin tesis ... paftası, ölçü krokisi, çekişmeli taşınmazlara ait hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları ile tüm teknik belgeler ilgili kurumlardan getirtilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, harita mühendisi bilirkişi ve ziraat mühendisi bilirkişinin huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte tesis kadastrosuna ilişkin yukarıda belirtilen tüm teknik belgeler fen ve harita mühendisi bilirkişi eliyle mahalline uygulanarak uyuşmazlığın 3402 sayılı Yasa’nın 41. maddesinde belirtildiği üzere ölçü, tersimat veya hesaplama hatasından mı kaynaklandığı yoksa mülkiyete yönelik mi olduğu kesin olarak saptanmalıdır.

Tesis kadastrosu sırasında taşınmazların zeminde ölçülen sınırları ile paftasına aktarılan sınırlarının birbirinden farklı olmaları halinde uyuşmazlığın 3402 sayılı ... Kanunu'nun 41. maddesi kapsamında çözülebileceği, tesis paftasının oluşumu sırasında herhangi bir teknik hatanın bulunmaması halinde ise uyuşmazlığın mülkiyet ihtilafı olacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Uyuşmazlığın ölçü ve tersimat hatasından kaynaklandığının tespiti halinde, fen ve harita mühendisi bilirkişiden 3402 sayılı ... Kanunu'nun 41. maddesinin uygulamasına ilişkin "...

Sırasında veya Sonrasında Yapılan İşlemlerle Geometrik Durumları Kesinleşmiş Olan Taşınmazlarda Ölçü, Sınırlandırma, Tersimat ve Hesaplamalardan Doğan Hataların Düzeltilmesine İlişkin Yönetmelikte” belirtilen esaslara uygun, ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmalı, ölçü ve tersimat hatasının nasıl ve ne şekilde düzeltileceği rapor ve ekindeki krokide denetime açık şekilde gösterilmelidir.

Uyuşmazlığın mülkiyete ilişkin olduğunun tespiti halinde ise, çekişmeli taşınmaz bölümünün ... sırasında yol olarak tescil harici bırakılması sebebiyle yargılamaya TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 14. maddeleri uyarınca tescil davası olarak devam edilmeli, öncelikle 6360 sayılı Yasa uyarınca Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı yöntemince davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm deliller toplanmalı, TMK.nın 713/4 ve 5.maddelerinde belirtilen gazete ve mutat vasıta ilanları yaptırılmalı, taşınmaz başında yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, ekonomik amaca uygun bir zilyetlik bulunup bulunmadığı,

kim tarafından ne zamandan beri ve ne şekilde tasarruf edildiği hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, eğimi, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi, nizalı bölümün davacıya ait bitişikteki taşınmazın devamı niteliğinde olup olmadığı,

yol ile çekişmeli taşınmaz bölümü arasında yapay yada doğal ayırıcı bir unsur bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarıyla desteklenmiş gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.