Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7179 K.2019/2103

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 148 ada 47 parsel sayılı 38.997,35 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve hükmen tescil edilmiştir. Davacılar ... ve arkadaşları, miras yoluyla gelen hakka dayanarak çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ve miras payları oranında adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne ve dava konusu taşınmazın fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 23.07.2015 tarihli raporu ve ekindeki krokide yeşil renge boyalı olarak gösterilen 14.368,87 metrekarelik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile davacılar adına muris İbrahim Özdemir'in dosyada mevcut veraset ilamındaki hisseleri nispetinde verasete iştirak halinde tapuya tesciline, fazlaya ilişkin davanın vazgeçme nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın bir bölümünde davacılar lehine kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın niteliğinin, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklinin ve süresinin ve ayrıca taşınmaz üzerinde imar ve ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığının belirlenmesinde en etkili yöntem hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde, mahkemece hava fotoğraflarının dosyaya celpedildiğinin belirtilmesine rağmen hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi eliyle inceleme yaptırılmamış ve dava konusu taşınmazın ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığı bilimsel raporlara dayalı olarak belirlenmemiştir.

Ayrıca mahallinde yapılan keşifte mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanları ayrı ayrı alınmamış ve taşınmazın fotoğrafları çekilip dosyasına konulmamıştır. Öte yandan çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydında belirtilen yüzölçümü miktarı ile fen bilirkişisi raporunda belirtilen miktar çelişkili olmasına rağmen söz konusu çelişki giderilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, mahkemece mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 1 harita mühendisi, 1 jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve 3 ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kimden kime ve nasıl intikal ettiği, dava konusu taşınmaz üzerinde davacı lehine kazanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak ayrı ayrı açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

ziraat bilirkişisi kurulundan, dava konusu taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerinden çekilmiş ve etrafı işaretlenmiş fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden, dosyaya celp edildiği belirtilen hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir rapor alınmalı; harita mühendisi bilirkişisine taşınmazın sınırlarını ve yüzölçümünü doğru gösterir, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli kroki tanzim ettirilmeli, bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

26.03.2019 gününde oybirliği verildi.