Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7226 K.2019/2613

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi, Karakaya Köyü çalışma alanında bulunan 182 ada 90 parsel sayılı 62.866,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Hazineye karşı tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisinin 02.06.2015 tarihli raporunda ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 20.093,22 metrekarelik taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının dava konusu taşınmazı satın alarak yirmi yılı aşkın zilyetlikle iktisap şartlarını gerçekleştirdiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaza komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve varsa oluşan tapu kayıtları getirtilmemiş, dayanakları varsa uygulanarak taşınmazın yönünü ne okudukları belirlenmemiş, komşu parsellerin vasıfları göz önüne alınmamış ve taşınmazın bitişiğinde mera ya da orman olup olmadığı araştırılmamıştır.

Ayrıca dava konusu taşınmaza ait hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları getirtilip uygulanmamış ve yapılan keşifte taşınmaz üzerindeki zilyetlik ve sürdürülüş biçimi hakkında kanaat vermeye yeterli, somut beyanlar alınmamış ve mahkemece taşınmazın kullanım durumunun yok denecek kadar az olduğunu belirten ziraat bilirkişi raporuyla yetinilmiş olup, bu raporun da yeterli olmamasının yanında verilen hükümle de çeliştiği anlaşılmaktadır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, mahkemece öncelikle tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ile fen bilirkişisi,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulunun katılımı ile taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği husuları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle çekişmeli taşınmazın eğimini, niteliğini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, taşınmaz üzerinde varsa ağaçların cinsini, adedini ve yaşını, taşınmaz üzerinde ekonomik amaçlı zilyetliğe ne zaman başlanıldığını ve taşınmazın kullanım durumunu kesin olarak belirleyen, bilimsel verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

taşınmaz ve çevresini tüm yönleriyle gösterecek şekilde taşınmaz ve çevresinin yakın plan renkli fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmaz kabaca işaretlettirilmeli; stereoskopik hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığı ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli ve keşfi izlemeye imkan verir rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek, tespit tarihine kadar kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap koşullarının davacı yararına gerçekleşmiş olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.